Χαρά Κοσεγιάν

Φιλόλογος, διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών και λογοτέχνης.
Subscribe

Archive for July, 2006

Γιώτα Λεμονή, περ. Δίφωνο, τ. Φεβρουαρίου 2004, για το Ανατέλλει και στη Ντέια

July 03, 2006 By: Χαρά Κοσεγιάν Category: Κριτική βιβλίων No Comments →

«Δεν είναι όλοι οι Αλβανοί το ίδιο. … Με τα ενδιαφέροντα χαμηλότονα αφηγηματικά μέσα της η Χαρά Κοσεγιάν [Ναυπλιώτισσα κλασική φιλόλογος που χρόνια τώρα ζει στη Ρόδο] υψώνει ανάμεσα στα βαρυφορτωμένα ράφια των βιβλιοπωλείων τη δική της κραυγή αγωνίας για τη ραγδαία επιδείνωση των ξενοφοβικών αντανακλαστικών μας. Στο τέταρτο μυθιστόρημάτης ξαναβρίσκουμε τις γνώριμες λεπταίσθητες συναισθηματικές πινελιές της να φιλοτεχνούν διακριτικά την ιστοράι του ταλαντούχου Ίλιερ, του νεαρού Αλβανού ζωγράφου, ο οποίος στο δρόμο της φυγής αλλά και της επιστροφής του ως οιονομικός μετανάστης βιώνει με ένταση πλήθος εσωτερικές και εξωτερικές , πολιτικές και συναισθηματικές συγκρούσεις.»

Εφημερίδα Καθημερινή, 3-8-2004 Αφροδίτη Αθανασοπούλου, δ.φ. κριτικό άρθρο.

July 03, 2006 By: Χαρά Κοσεγιάν Category: Κριτική βιβλίων No Comments →

ΚΡΙΤΙΚΕΣ – ΣΧΟΛΙΑ
Αφροδίτη Αθανασοπούλου, δ.φ. κριτικό άρθρο «Ταξίδι μνήμης μέσα από μια μικρή, ατομική ιστορία», για το Ανατέλλει και στη Ντέια, εφημερίδα Καθημερινή, 3-8-2004
«…τα νήματα της μικρής, ατομικής ιστορίας του Ίλιερ αναπόφευκτα υφαίνονται στον καμβά της μεγάλης ιστορίας, επιβεβαιώνοντας την άρρηκτη θέση που συνδέει τη μικροϊστορία με την προσωπική ζωή του καθενός μας, με τη μακροϊστορία [….] Το ξεδίπλωμα αυτής της περιπέτειας κατορθώνεται με την έντεχνη χρήση μιας ορισμένης αφηγηματικής τεχνικής. Η ιστορία αρχίζει in media res /πρωθύστερα ακολουθώντας μια ανάδρομη πορεία από το σήμερα στο χθες. … Πρόκειται για ένα ταξίδι μνήμης που είναι ταυτόχρονα κι ένα ταξίδι επιστροφής. Ο νόστος σηματοδοτεί ένα ξεκίνημα. Γίνεται η μήτρα που κυοφορεί το όραμα μιας νέας αρχής. Ο Ίλιερ είναι ένας στρατευμένος καλλιτέχνης, [ …δηλαδή …], ένας δημιουργός με θέση , με άποψη για το ρόλο του καλλιτέχνη στην κοινωνία, με όραμα για τον κόσμο, … με το επαναστατικό όραμα που υπηρετεί η γνήσια τέχνη,΄ … την ομορφια. Η θέση του μεταναάστη Ίλιερ, από την άλλη, αυτή η no man’s land στην οποία βρίσκεται, που είναι και δεν είναι πατρίδα, …πέρα από το ψυχολογικό και καλλιτεχνικό άχθος που του προκαλούν, έχουν και μια θετική επίπτωση: του επιτρέπουν να είναι και αμερόληπτος. Η ιδέα της Κοσεγιάν να καταδείξει τα κακώς κείμενα της νεοελληνικής πραγματικότητας ( το μικροαστισμό, την κοινωνική ανισότητα, …. την αποθέωση του φαίνεσθαι, έναντι του είναι, την εξημμένη φιλοπατρία των Ελλήνων που συγκαλύπτει συχνά έναν υποδόριο ρατσισμό,) μέσα από το τρίτο μάτι ενός ξένου είναι πράγματι ευτυχής …. [Υπάρχει και ] τόλμη. Τόλμη που δεν βρίσκεται στο θέμα, όσο στην κοσμοθεωρία που διέπει το αφήγημα … Επιχειρεί να σπάσει στερεότυπα: το στερεότυπο του Αλβανού εγκληματία, το στερεότυπο του Έλληνα υπερπατριώτη, το στερεότυπο του περιθωριακού καλλιτέχνη , τη στερεοτυπία ενός ρεαλισμού που αποκλείει το όνειρο, τη στερεοτυπία του ατομισμού που αποκλείει τη φιλία. Παράλληλα, μέσω του δημιουργικού, αναγεννητικού οράματος του καλλιτέχνη- πρρωταγωνιστή εκπέμπει ένα μήνυμα συναδέλφωσης, ομόνοιας, συνεργασίας. Είναι αδύνατον να προχωρήσουμε μπροστά, αν δεν ανακαλύψουμε τον εαυτό μας- και ο εαυτός μας είαν ιοι σχέσεις που δημιουργούμε. Είναι αδύνατον να κάμουμε μια νέα αρχή, αν δεν επιστρέψουμε εκεί που ανήκουμε , μα για να ερπιστρέψουμε πρέπει να φύγουμε, να ανοιχτούμε σε νέους τύπους και νέες εμπειρίες…»

Ανατέλλει και στην Ντέια

July 03, 2006 By: Χαρά Κοσεγιάν Category: Βιβλία No Comments →

Ανατέλλει και στην Ντέια

Τίτλος Βιβλίου: Ανατέλλει και στην Ντέια

Περιγραφή:

Η ιστορία ξεκινά στην Αλβανία της οικονομικής δυσχέρειας, πάνω στα ορεινά και απάτητα εδάφη, περήφανοι και απλοί άνθρωποι αγωνίζονται να αντεπεξέλθουν στην καθημερινότητα και τις ανάγκες της. Μέσα από αυτή τη μικρή κοινωνία και το μικρό κόσμο μιας αγροικίας ανασταίνεται ο ήρωας του βιβλίου, ο Ίλιερ, που διαθέτει εξαιρετικό ταλέντο στη ζωγραφική.

Ημ/νία Εκδοσης: 1/10/2003

Σελίδες: 184

ISBN: 960-8228-60-3

Ακολουθούμε τον ήρωα μέσα από την πορεία του στη Σχολή Καλών Τεχνών των Τιράνων, τις εσωτερικές και εξωτερικές συγκρούσεις της ψυχής και της πολιτικής. Η ερχομός στη Ελλάδα σηματοδοτεί μια άλλη ζωή αλλά και ένα διαφορετικό τρόπο σκέψης. Η νέα πατρίδα, η υποτιθέμενη Γη της Επαγγελίας υποδέχεται τον επισκέπτη με δόλο, ρατσισμό και ξενοφοβία. Οι προσπάθειες για την επιβίωση εντείνονται και ξεχωρίζουν οι φίλοι από τους εχθρούς. Οι γυναίκες και από τις δυο χώρες αναπόσπαστο κομμάτι στην ψυχή του καλλιτέχνη, ο έρωτας κυριεύει τα κορμιά των εραστών και ανάμεσά τους φυσάει ο δροσερός αέρας των βουνών της Ηπείρου. Όλη η ζωή μια συναρπαστική περιπέτεια, με τη Μεγάλη Φυγή να είναι ριζωμένη μέσα στην καρδιά του Ίλιερ. Κανένας τόπος δεν μπορεί να χωρέσει την επαναστατημένη καρδιά του ζωγράφου, που πάντα τριγυρνάει στα βουνά της Ντέιας, στην αγαπημένη, στην οικογένεια, στην ελευθερία και στη φύση της ορεινής γης που τον ανάθρεψε και τον έπλασε ελεύθερο. Η επιστροφή είναι γλυκιά, η ζωή γεμάτη ανατροπές και τα συρματοπλέγματα κόβονται ανάμεσα στις φυλές και τους ανθρώπους. Η συγγραφέας Χαρά Κοσεγιάν μας δίνει ένα μυθιστόρημα γεμάτο από εξαιρετικές ζωγραφικές πινελιές, χρώματα και συναισθήματα που σπάνια συναντάμε στις μέρες μας. Ένα όμορφο ζωγραφικό έργο, φτιαγμένο με λέξεις που θα συγκινήσει, αλλά και θα αφυπνίσει με τα μηνύματα που καταφέρνει να περάσει ενάντια στην ξενοφοβία και το ρατσισμό.

‘Eχει κι άλλες όψεις το φεγγάρι, εκδόσεις Λιβάνη, Νέα Σύνορα, 1999

July 03, 2006 By: Χαρά Κοσεγιάν Category: Βιβλία No Comments →

'Eχει κι άλλες όψεις το φεγγάρι

“ Ζωή είναι ό,τι έχει ζήσει κανείς . Τη ζωή δεν την έχεις πίσω σου, μπρος σου την έχεις κάθε στιγμή. Εκεί. Σε ορίζει , σου θυμίζει, σου υποδεικνύει. Δεν ξεφεύγεις. Κι ας νομίζεις πως το αύριο έχει αξία κι εκεί μπορείς να φτάσεις κάθε στιγμή, αν πίσω σου σέρνεις ένα χθες που σε γδέρνει, ούτε στα όνειρα δεν μπορείς να βάλεις φτερά. Μικροπηδηματάκια κάνουν κι αυτά,ίσα να μην ακουμπήσουν σ’αυτό το αόρατο γιάλινο τείχος που ’ναι αποπάνω τους. Πυκνό κι αδιαπέραστο. Το που και πως γεννήθηκες, οι πρώτες εμπειρίες, τα πρώτα χρόνια …”, ξέσπασε αντιδρώντας ο άντρας, μονολογώντας περισσότερο, παρά έχοντας και στο ελάχιστο, την ελπίδα πως τον άκουγε.
Αυτή η καμαρούλα ωστόσο, κατάρα το’χε να τους δει να μονοιάζουν. Οσες φορές έμπαιναν εκεί μ’ένα ποτήρι κρασί, μετά απ’όσες ώρες μπορεί να είχαν περάσει μαζί στ’αλλα δωμάτια, τρώγοντας , βλέποντας τηλεόραση, σχολιάζοντας τους φίλους, για να “ξαναγίνουν φοιτητές” , “να θυμηθούν τα παλιά”, σε τέτοιες συζητήσεις πάνω-κάτω αναλώνονταν, και ίδια πάντα η αίσθηση ήταν. “Εφταιγε το δωμάτιο; Λες, άμα του τη χτίζανε την πόρτα , να’ταν αλλιώς;”
-Κι όλοι εκείνοι-συνέχισε απτόητος, αποφασισμένος τουλάχιστον αυτή τη φορά να τα πει- που είναι “ζωντανά παραδείγματα” των άσχημων χρόνων, που όμως ξεπέρασαν και ισορρόπησαν και ηρέμησαν και θριαμβευσαν…; ε! όλο και κάποιο φως θα έκαιγε στην άκρη του υπόγειου συρμού και δεν θα’ ταν και τόσο μόνοι στη διαδρομή…
Τωρα καταλαβαίνω λοιπόν, γιατί η Βάσω σ’εκείνη την εκδρομή κύτταγε συνέχεια πίσω και γω της έλεγα “ασε το χθες, κύττα το αύριο με αισιοδοξία” και κείνη μ’έβλεπε, μα δεν μίλαγε, μόνο συνέχιζε να κυττάζει το ηλιοβασίλεμα απ’την ανάποδη και τα δέντρα που φεύγανε στην άκρη του δρόμου. Δεν στράφηκε ούτε κι όταν μια πέτρα, καθώς η ρόδα του μικρού αγροτικού τη στροβίλισε, ανέβηκε στη καρότσα και τη χτύπησε στην πλάτη. Απλωσε μόνο το χέρι, την έπιασε στον αέρα “τέτοιες θα μαζεύουμε πάντα”μου είπε και την έβαλε στην τσέπη της. Ηξερε εκείνη.
– Τέλειωσες;
– Νομίζω. Αν κατάλαβες…, ναι.
– Κι αν κατάλαβα, ποιο το όφελος; Η Βάσω δηλαδή που κατ’εσένα, είχε καταλάβει, τι κέρδισε;
– Τουλάχιστον δεν ζει μ’αυταπάτες. Ξέρει τα όριά της. Δεν παρασέρνεται.
– Και σέρνεται.. Δεν είναι έτσι τα πράγματα, Αντώνη. Ο ρεαλισμός είναι απαραίτητος για να προχωρήσεις παραπέρα. Αλλιώς γίνεται βραχνάς, θηλιά που σε πνίγει και η μετριότητα παραμένει και της δίνεις κι άλλοθι.
Συνέχισε στους ίδιους ρυθμούς ,αδιέξοδα, ατέλειωτα, ίδια όπως και τόσα χρόνια. Ο Αντώνης να αρνείται να καταλάβει κι η Μαργαρίτα να επιμένει να τον κάνει να αντιδράσει ,να διεκδικήσει, να αρχίσει επιτέλους να ζει.
– Ζωή δεν είναι μόνο ό,τι έχεις πίσω σου. Είναι κι όσα βάζεις στόχο σου και σε σπρώχνουν μπροστά. Είναι αυτά που σε κάνουν να νοιώθεις πως αξίζει να ξυπνάς το πρωί, να χαμογελάς, να πεισμώνεις, να υπάρχεις. Ζωή είναι να είσαι …”εκεί”.

Ο δωδεκάλογος του “savoir” για να “vivre”

July 03, 2006 By: Χαρά Κοσεγιάν Category: Λογοτεχνικές σελίδες No Comments →

Τίτλος Βιβλίου: Ο δωδεκάλογος του “savoir” για να “vivre”

Περιγραφή:

…. ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ ….

Πάντα ήθελα να το γράψω τούτο το savoir vivre. Πουλάει άλλωστε στις μέρες μας. Εχει πέραση. Αλλά του άλλου τύπου, του παλιού. Φυσικό. Κύκλος η ζωή, ξανάρχονται δύσκολα χρόνια, να βρούμε έναν τρόπο να βολέψουμε τα καλά κορίτσια , μην μείνουν και πεθάνουν στην ψάθα, να καταφέρουν να τυλίξουν ένα γαμπρό από τα βόρεια, τουλάχιστον , και τα υπερβόρεια, μη σου πω, προάστια και δεν πάνε χαμένα τα κορίτσια, .. Να’ χουν και τη γούνα και το αμάξι και τη βίλα τους και να μπορούν να συντηρήσουν κι έναν γκόμενο αξιοπρεπώς η καθεμιά. Ό,τι σήμερα, δηλαδή, ονειρεύεται μια μαμά για το παιδί της. Τι πιο φυσικό; τι πιο ανθρώπινο; τι πιο νέο- ελληνικό;
Αλλά το 2006 για να επιβιώσεις , πέρα από τους προηγούμενους, και αυτούς τους κανόνες «του savoir” πρέπει να ξέρεις για «να vivre”. Αλλιώς θα σε φάνε λάχανο, όχι Βρυξελλών, της μοδός και του comme il faut , αλλά μάπα του κερατά και του κάμπου…
Αρκετά σοβαρά την πήρα την ζωή μου. Δεν κάνει. Το μακαρίτη τον πενθούν τριήμερα στην Ελλάδα – πώς είναι πάσα θάμα τρεις ημέρες … ίδιο πράγμα -, άντε να του κάνουν κι εννιάμέρα και σαράντα. Εγώ του’ κανα χρόνο κι έτσι που πάω θα τους βγάλω κι όλους τους μονούς και τους διπλούς τους χρόνους, τρίχρονα, εξάχρονα, εννιάχρονα…
Α! και μην ξεχάσω , κάθε αξιοπρεπής πρόλογος έχει τις ευχαριστίες του. Μ’ αυτό το σκεπτικό και χωρίς άλλη δικαιολογία, τούτο το πόνημα το αφιερώνω ολόκληρα και εξαιρετικά σε όλους αυτούς που μου το ενέπνευσαν… Ευχαριστώ.
…. Και προτείνω και στους αναγνώστες μου να κάνουν το ίδιο: να το αφιερώσουν κι εκείνοι με τη σειρά τους σ’ όλους όσους θα μπορούσαν να το είχαν εμπνεύσει και σε εκείνους.
-1-
ΠΡΩΤΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΟΥ SAVOIR – ΓΙΑ ΝΑ- VIVRE : ΝΑ ΟΡΓΑΝΩΝΕΙΣ ΚΛΙΚΑ
-«Κομίζω γλαύκας εν Αθήναις»
-Σιγά!
-Τι είναι οι «γλαύκες» και τι είναι οι «Αθήναις»;
Η ζωή είναι χαρτί. Η καθημερινότητα αρουραίος. Την τρώει. Μας τρώει.
Τα σιχαίνομαι τα ποντίκια. Τη φάκα, την έστησα εγώ σ’ αυτά ή εκείνα σ’ εμένα;
……………………..
– Γειά σου, χρυσή μου τι κάνεις;
Εν μέσω φιλοφρονημάτων έμελλε να μου ‘ρθει η αποκάλυψη. Πακέτο με το σχόλιο για το καινούργιο δαχτυλίδι, το ωραίο ρούχο, η πληροφορία για το στημένο παιχνίδι, το σικέ αγώνα, τις μεθοδεύσεις,
Καλύτερα να μην το’ ξερα. Βολεύει να πιστεύεις τους ανθρώπους ηλίθιους, να τους οικτίρεις για την άγνοιά τους, να αντιλαμβάνεσαι τη χρυσή μετριότητα και να την προσπερνάς. Αλλά εκεί, στον αντίποδα, ήρθε ο διάολος και έφτιαξε την κλίκα. Μαζεύονται μια χούφτα κακομοίρηδες και ρίχνουν πασιέντζες τα ονόματα που τους απειλούν. «Άγνοια υποκρύπτουσα δόλο και αίσθημα απειλής»
Ο σοβαρός ο κύριος , ο μορφωμένος, ο εξαίρετος;
Βγάζει την κόκκινη ρόμπα όταν βγει από το σπίτι.
«Πρόεδρος μιας παρεούλας κλικέ
που παίρνει αποφάσεις την ώρα του καφέ.»
Στρωμένο τραπεζομάντηλο και λουλουδάκια
Πορσελάνινα σερβίτσια κι αργυρά μαχαιροπήρουνα
σώζουν τα προσχήματα .
απαραίτητο ντεκόρ στο W C.
Ποτέ δεν σου μυρίζουν άλλωστε αυτά που έκανες ο ίδιος.
Με το φτιάρι κοπριά ρίχνει ο εργάτης. Στα φυτά.
Όταν το ίδιο το κάνεις σ’ ασημένια σκεύη και δεν ήταν πρόχειρη μια κατσίκα να αποπατήσει,
τι μεθυστικές μυρωδιές θα καλύψουν τα σκατά;
Γι’ αυτό λοιπόν οργανώνονται οι κλίκες κι αν δεν μπορείς να το κάνεις ο ίδιος, να ψάχνεις να βρεις πού οργανώνονται και να χώνεσαι μέσα, σαν τυφλοπόντικας ένα πράγμα, σαν λαγουμάτο ζωάκι. Στο κέντρο της παρέας ,των εξελίξεων, του θαψίματος, της διαδικασίας εξαφάνισης…
Στην Ελλάδα θα μας φάνε τα σύνδρομα. Ελληνική, ελληνικότατη λέξη, έχει χρόνια διανύσει ιστορίας και «πολιτισμού»…Πρώτα μακάριζα το σύνδρομο της κατσίκας. Το ’χα πει σε όλους. Χαρακτήριζε τη φυλή μας. Να μην αποκτήσουμε και μεις μια κατσίκα σαν του γείτονά μας που να δίνει πολύ γάλα, να τρέφονται τα παιδιά, να μένει και μαγιά να φτιάχνονται γλυκά κι άλλα πολλά ευτράπελα και σχετικά εδέσματα, αλλά να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα … Σωστά . Πού να ψάχνεις άλλωστε για συνταγές τώρα;
Τώρα έχω πιο καινούριο το σύνδρομο της έλλειψης. Μια έλλειψη ως προς όλα. Την ικανότητα, την προσπάθεια, την αναγνώριση της αξίας του άλλου, έλλειψη ως προς το νου, την καρδιά, την ψυχή, το φιλότιμο – περίεργο, υπάρχει ως λέξη αυτή ακόμα; πώς και δεν την κοκκίνισε ως άγνωστη το κομπιούτερ; έτσι εξηγείται το ότι οι θεσμοί δεν ακολουθούν την τρέχουσα πραγματικότητα…. Την έχει διαγράψει «ψυχη τε και στόματι» η ελληνική πραγματικότητα, αλλά παρέμεινε το απολίθωμα στο λεξικό!- σ’ όλα αυτά λοιπόν η έλλειψη, αλλά στον τέτζερη καπάκι και μια υπερβολή: οι δημόσιες σχέσεις.
Κι έτσι – μ’ αυτή τη λέξη κλειδί, όρο και θεματική περίοδο- έρχεται αβίαστα και φυσικώ επομένω ο δεύτερος κανονας:

Γιώτα Λεμονή περ. Δίφωνο, Μάρτιος 2003, για το «Γλυκό με θλιμμένα καρύδια»

July 03, 2006 By: Χαρά Κοσεγιάν Category: Κριτική βιβλίων No Comments →

Γιώτα Λεμονή περ. Δίφωνο, Μάρτιος 2003, [για το «Γλυκό με θλιμμένα καρύδια»]

γράφει:

«γυναίκες αντιμέτωπες με διλήμματα, με αποφάσεις ζωής, με τη θέληση να φανούν τολμηρές και να διαλέξουν επιτέλους τα «θέλω» τους, αλλά και με το φόβο ότι τα «πρέπει» της υπομονής είναι που μοιράζουν τα σωστά χαρτιά στο παιχνίδι της ζωής, γυναίκες που καλούνται να ισορροπήσουν σε τεντωμένο σκοινί, προκειμένου να βρουν την ευτυχία, είναι οι πιο συχνές ηρωίδες του σύγχρονου μυθιστορήματος. Ωστόσο δεν είναι όλες ίδιες. Μερικές ξεχωρίζουν όπως ακριβώς η Δανάη, η κάπως περίπλοκη, σκεπτικίστρια και τελείως ρεαλιστική ηρωίδα του δεύτερου μυθιστορήματος της Χαράς Κοσεγιάν, που αναζητεί μέχρι τέλους το μυστικό του εαυτού της.»

Εφημερίδα Ελευθεροτυπία, Βιβλιοθήκη, 18/4/2003: για το «Γλυκό με θλιμμένα καρύδια»

July 03, 2006 By: Χαρά Κοσεγιάν Category: Κριτική βιβλίων No Comments →

Εφημερίδα Ελευθεροτυπία, Βιβλιοθήκη, 18/4/2003: [για το «Γλυκό με θλιμμένα καρύδια»]

« Υπάρχει άραγε «βασιλική οδός» που οδηγεί στην ευτυχία; γιατί όχι, απαντάει με το μυθιστόρημά της η Χαρά Κοσεγιάν. Και προθυμοποιείται να μας τη δείξει …. »


css.php