Χαρά Κοσεγιάν

«Δεν είναι όλοι οι Αλβανοί το ίδιο. … Με τα ενδιαφέροντα χαμηλότονα αφηγηματικά μέσα της η Χαρά Κοσεγιάν [Ναυπλιώτισσα κλασική φιλόλογος που χρόνια τώρα ζει στη Ρόδο] υψώνει ανάμεσα στα βαρυφορτωμένα ράφια των βιβλιοπωλείων τη δική της κραυγή αγωνίας για τη ραγδαία επιδείνωση των ξενοφοβικών αντανακλαστικών μας. Στο τέταρτο μυθιστόρημάτης ξαναβρίσκουμε τις γνώριμες λεπταίσθητες συναισθηματικές πινελιές της να φιλοτεχνούν διακριτικά την ιστοράι του ταλαντούχου Ίλιερ, του νεαρού Αλβανού ζωγράφου, ο οποίος στο δρόμο της φυγής αλλά και της επιστροφής του ως οιονομικός μετανάστης βιώνει με ένταση πλήθος εσωτερικές και εξωτερικές , πολιτικές και συναισθηματικές συγκρούσεις.»

Popularity: 56% [?]

ΚΡΙΤΙΚΕΣ – ΣΧΟΛΙΑ
Αφροδίτη Αθανασοπούλου, δ.φ. κριτικό άρθρο «Ταξίδι μνήμης μέσα από μια μικρή, ατομική ιστορία», για το Ανατέλλει και στη Ντέια, εφημερίδα Καθημερινή, 3-8-2004
«…τα νήματα της μικρής, ατομικής ιστορίας του Ίλιερ αναπόφευκτα υφαίνονται στον καμβά της μεγάλης ιστορίας, επιβεβαιώνοντας την άρρηκτη θέση που συνδέει τη μικροϊστορία με την προσωπική ζωή του καθενός μας, με τη μακροϊστορία [….] Το ξεδίπλωμα αυτής της περιπέτειας κατορθώνεται με την έντεχνη χρήση μιας ορισμένης αφηγηματικής τεχνικής. Η ιστορία αρχίζει in media res /πρωθύστερα ακολουθώντας μια ανάδρομη πορεία από το σήμερα στο χθες. … Πρόκειται για ένα ταξίδι μνήμης που είναι ταυτόχρονα κι ένα ταξίδι επιστροφής. Ο νόστος σηματοδοτεί ένα ξεκίνημα. Γίνεται η μήτρα που κυοφορεί το όραμα μιας νέας αρχής. Ο Ίλιερ είναι ένας στρατευμένος καλλιτέχνης, [ …δηλαδή …], ένας δημιουργός με θέση , με άποψη για το ρόλο του καλλιτέχνη στην κοινωνία, με όραμα για τον κόσμο, … με το επαναστατικό όραμα που υπηρετεί η γνήσια τέχνη,΄ … την ομορφια. Η θέση του μεταναάστη Ίλιερ, από την άλλη, αυτή η no man’s land στην οποία βρίσκεται, που είναι και δεν είναι πατρίδα, …πέρα από το ψυχολογικό και καλλιτεχνικό άχθος που του προκαλούν, έχουν και μια θετική επίπτωση: του επιτρέπουν να είναι και αμερόληπτος. Η ιδέα της Κοσεγιάν να καταδείξει τα κακώς κείμενα της νεοελληνικής πραγματικότητας ( το μικροαστισμό, την κοινωνική ανισότητα, …. την αποθέωση του φαίνεσθαι, έναντι του είναι, την εξημμένη φιλοπατρία των Ελλήνων που συγκαλύπτει συχνά έναν υποδόριο ρατσισμό,) μέσα από το τρίτο μάτι ενός ξένου είναι πράγματι ευτυχής …. [Υπάρχει και ] τόλμη. Τόλμη που δεν βρίσκεται στο θέμα, όσο στην κοσμοθεωρία που διέπει το αφήγημα … Επιχειρεί να σπάσει στερεότυπα: το στερεότυπο του Αλβανού εγκληματία, το στερεότυπο του Έλληνα υπερπατριώτη, το στερεότυπο του περιθωριακού καλλιτέχνη , τη στερεοτυπία ενός ρεαλισμού που αποκλείει το όνειρο, τη στερεοτυπία του ατομισμού που αποκλείει τη φιλία. Παράλληλα, μέσω του δημιουργικού, αναγεννητικού οράματος του καλλιτέχνη- πρρωταγωνιστή εκπέμπει ένα μήνυμα συναδέλφωσης, ομόνοιας, συνεργασίας. Είναι αδύνατον να προχωρήσουμε μπροστά, αν δεν ανακαλύψουμε τον εαυτό μας- και ο εαυτός μας είαν ιοι σχέσεις που δημιουργούμε. Είναι αδύνατον να κάμουμε μια νέα αρχή, αν δεν επιστρέψουμε εκεί που ανήκουμε , μα για να ερπιστρέψουμε πρέπει να φύγουμε, να ανοιχτούμε σε νέους τύπους και νέες εμπειρίες…»

Popularity: 54% [?]

Γιώτα Λεμονή περ. Δίφωνο, Μάρτιος 2003, [για το «Γλυκό με θλιμμένα καρύδια»]

γράφει:

«γυναίκες αντιμέτωπες με διλήμματα, με αποφάσεις ζωής, με τη θέληση να φανούν τολμηρές και να διαλέξουν επιτέλους τα «θέλω» τους, αλλά και με το φόβο ότι τα «πρέπει» της υπομονής είναι που μοιράζουν τα σωστά χαρτιά στο παιχνίδι της ζωής, γυναίκες που καλούνται να ισορροπήσουν σε τεντωμένο σκοινί, προκειμένου να βρουν την ευτυχία, είναι οι πιο συχνές ηρωίδες του σύγχρονου μυθιστορήματος. Ωστόσο δεν είναι όλες ίδιες. Μερικές ξεχωρίζουν όπως ακριβώς η Δανάη, η κάπως περίπλοκη, σκεπτικίστρια και τελείως ρεαλιστική ηρωίδα του δεύτερου μυθιστορήματος της Χαράς Κοσεγιάν, που αναζητεί μέχρι τέλους το μυστικό του εαυτού της.»

Popularity: 33% [?]

Εφημερίδα Ελευθεροτυπία, Βιβλιοθήκη, 18/4/2003: [για το «Γλυκό με θλιμμένα καρύδια»]

« Υπάρχει άραγε «βασιλική οδός» που οδηγεί στην ευτυχία; γιατί όχι, απαντάει με το μυθιστόρημά της η Χαρά Κοσεγιάν. Και προθυμοποιείται να μας τη δείξει …. »

Popularity: 24% [?]

Νένα Κοκκινάκη, διδάκτωρ Φιλολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, κριτικός και λογοτέχνης, άρθρο στην εφημ.

Καθημερινή, 30/5/2000 [για το «Εχει κι άλλες όψει το φεγγάρι],

«πρόκειται για λεπταίσθητη ψυχογραφική διείσδυση με φόντο τις εσωτερικές συγκρούσεις που δημιουργούν οι σχέσεις των ανθρώπων όταν επιμένουν να υπάρχουν χωρίς ουσιαστικά ερείσματα. Η Κοσεγιάν περιγράφει ένα χθες, μια πορεία ζωής, μια διαδρομή, ένα εγώ υφασμένο με κουρέλια και εφιάλτες συνδυάζοντάς το με το αξιόλογο σήμερα. Η γυναίκα που θυσιάζει το σίγουρο δρόμο για το ρίσκο της αβεβαιότητας. Η ενσυνείδητη απόφαση του ανθρώπου που διαλέγει εκείνο που του ταιριάζει ανεξάρτητα αν αυτό περνάει μέσα από τον δύσβατο κόσμο της εξάρτησης. Το μυθιστόρημα της Κοσεγιάν είναι μια καλογραμμένη ερωτική ιστορία σε γλώσσα που ρεει αβίαστα, με εκφραστικό κώδικα που ισορροπεί με το περιεχόμενο και την πλοκή. Η συγγραφέας έχει τη δυνατότητα να δίνει το λόγο στα αφηγηματικά της πρόσωπα και αν τους επιτρέπει να επιβάλλουν τους δικούς της ρυθμούς στην αφήγηση, που συμπαρασύρει τόσο την ίδια, όσο και τον αναγνώστη»

Popularity: 25% [?]

Βασίλης Φίλιας, Κοινωνιολόγος, π. πρύτανης Παντείου Πανεπιστημίου, περιοδ: Οδός Πανός, Νο 132, Απρίλιος- Ιούνιος 2006,

σ. 200-204:

«Το βιβλίο αυτό εκφράζει το βασικό αξονικό σημείο της περιπέτειας του προβληματισμένου, του ευαίσθητου ανθρώπου, ο οποίος ξαφνικά βρίσκεται στο σημείο μηδέν, όπου τα πάντα καταρρέουν γύρω του και μέσα του.

Εκφράζει τη σύγχρονη χαμένη γενιά, που είναι αυτή που είδε το κατασκευασμένο όνειρο του υπαρκτού σοσιαλισμού να γκρεμίζεται και πιστεύει πως η φυγή προς τη Δύση είναι η σωτηρία. Το βιβλίο της κ. Χ. Κ. αποδεικνύει πως δεν είναι σωτηρία. Αντίθετα, και σ’ αυτόν τον κόσμο υπάρχει χαοτική κατάσταση, κι εδώ συναντιούνται και συγκρούονται μικρότητες και συμφέροντα, αλλά υπάρχει και μεγαλοσύνη , υπάρχει και ανθρωπιά. Ο ήρωας έλειπε 14 τελικά χρόνια από την πατρίδα του και μέσα στο έργο διαδοχικά περνάει από τα μάτια μας όλες τις εμπειρίες του. Με τον τρόπο αυτό φωτίζεται και κριτικάρεται η ελληνική κοινωνία. Κι αυτό είναι το αποκαλυπτικό, το φοβερά ενδιαφέρον αυτού του βιβλίου και η συνάντηση. Πρόκειται, άραγε, για συνάντηση δύο πολιτισμών διαφορετικών; δυο ξένων; Η κ. Κοσεγιάν μας λέει ότι υπάρχουν κοινά σημεία, κοινές καταβολές. Αυτός ο κόσμος είναι τόσο συγγενής και τόσο απαραίτητος…Και παραπέρα, –κι αυτό είναι το πολύ σημαντικό- αυτός ο άνθρωπος, ο οποίος πολλές φορές φτάνει στα όρια της απόλυτης κατάθλιψης και της αυτοεγκατάλειψης, δεν παύει να πιστεύει ότι η ζωή δεν μπορεί να θεμελιωθεί χωρίς αξίες. Αυτό κρατάει συνεχώς μέσα του και πάνω σ’ αυτό οργανώνει τον καμβά της ζωής του με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί τελικά να βρει το θάρρος να ξαναγυρίσει στις ρίζες του. Μπορεί ; Είχε πάψει πια να πιστεύει ότι ο ήλιος ανατέλλει και στη Ντέια, στο Αλβανικό αυτό βουνό που ήταν απέναντι απ’ το χωριό του και ξαφνικά κι εκείνος καταλαβαίνει ότι παντού ανατέλλει ο ήλιος εφόσον πριν απ’ όλα ανατείλει μέσα μας. Με το βιβλίο της η κ. Κοσεγιάν πέτυχε να δείξει πως οι συγκλίνουσες γραμμές της παρακμής -κι από τη μια κι από την άλλη μεριά- οδηγούν στο ίδιο αποτέλεσμα: στον αδιεξοδικό άνθρωπο. Και είναι αισιόδοξο, γιατί ο ήρωας γυρίζει και ξαναβρίσκει τις ρίζες του. Ζητάει να σταματήσει η φυγή χωρίς τέλος, επανερχόμενος σε μια αντίληψη καθήκοντος, που ξεπερνάει τον εαυτό του. Όταν έφυγε την είχε χάσει εντελώς. Είχε γίνει μηδενιστής, δεν πίστευε σε τίποτα. Και αυτό ήταν αυτοκαταστροφικό, περισσότερο από την πείνα, τη δίψα, την κακομεταχείριση, την περιφρόνηση. Αυτό του δημιούργησε το μεγαλύτερο πρόβλημα. Αλλά ο άνθρωπος αυτός ξαναβρίσκει το σημείο εκείνο που ωραιότατα εξέφρασε ο Παλαμάς στους Δειλούς και Σκληρούς στίχους ,
« Εγώ είμαι ο γκρεμιστής, γιατί ‘μαι ‘γω κι ο χτίστης ο διαλεχτός της άρνησης κι ο ακριβογιός της πίστης»

Popularity: 18% [?]