Χαρά Κοσεγιάν

Φιλόλογος, διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών και λογοτέχνης.
Subscribe

Κριτική βιβλίου | Η λοχεία της απουσίας, Εκδόσεις Οδός Πανός και το Art Cafe Polis

February 11, 2014 By: admin Category: Κριτική βιβλίων

Λοχεία της Απουσίας

Λοχεία της Απουσίας

Κριτική Βιβλίου: Η λοχεία της απουσίας

Συγγραφέας:   Χαρά Κοσεγιάν
Εκδόσεις:          Οδός Πανός και το Art Cafe Polis
Κατηγορία:      Ελληνική Λογοτεχνία
ISBN:                  978-960-477-140-0
Σελίδες:             127

Κριτική Βιβλίου από: Μπούρας Κωνσταντίνος, Οδός Πανό, 162, 2014

Η Χαρά Κοσεγιάν διαλογίζεται γράφοντας. Δοκίμιο για την ποίηση και τον πεζό λόγο, δοκίμιο για τη γράφουσα και τον γράφοντα συνδημιουργό αναγνώστη. Δοκίμιο για τη γραφή, δοκίμιο για την Τέχνη, δοκίμιο για την απέλπιδα ανάγκη του ανθρώπου να εξοικειωθεί με το Άγνωστο, που εικονοποιείται με τον επαπειλούμενο Θάνατο. Κι η αιωνιότητα της στιγμής ως υπόμνηση του αναπόδραστου Χρόνου. Τελικά, γιατί γράφουμε, γιατί ανταλλάσσουμε απόψεις; Γιατί ομιλούμε; Γιατί έχουμε την ανάγκη να σκοτώνουμε την ώρα μας στην τηλεόραση πριν ή και μετά το δείπνο, πριν ή και μετά το βραδινό τσιγάρο που ακολουθεί μια αγάπη μαραγκιασμένη; Η απουσία του Έρωτα είναι αισθητή, ειδικά αν –υποτιθέσθω, λέω– αυτή η γενεσιουργός δύναμη θα ήταν ίσως το αντίπαλον δέος του Θανάτου. Όμως τα ωάρια είναι ανενεργά κι ομφαλοσκοπούμενα, η μήτρα αδυνατεί να τα κρατήσει, να τα συγκρατήσει, να τα υποβαστάξει, να τα θρέψει. Η μεταφυσική ως συνέχεια της βιολογικής αλυσίδας στο αφήγημα «Ένα μικρούλι αυγό στη λεωφόρο».

Τα ποιήματα της Χαράς Κοσεγιάν που εκτίθενται σε αυτόν τον τόμο είναι δοκιμιακά, καθώς επίσης και τα πεζά της. Η επιστημονική της κατάρτιση και η μεταδιδακτορική της έρευνα, ο ρόλος της ως σχολικού συμβούλου (που την οδηγεί σε καρυωτακικό αυτοσαρκασμό στο ποίημα «Εξετάσεις υποψηφίων» της σελ. 122), η αγάπη της για τη γλώσσα, το μέλημά της για τη λογοτεχνία, η αγάπη της για το παιδί, η ανιδιοτελής ανησυχία της για τον συνάνθρωπο, που θα ισοζυγιαζόταν ίσως με ανάλογες δόσεις εγωισμού που δυστυχώς λείπει (σελ. 114 κ.ε.), οδηγούν στο αυτοκαταστροφικό λιώσιμο του κεριού πάνω στο τραπέζι (σελ. 116), αφού ο ευαίσθητος αποδέκτης της επιθετικής βουλιμίας των παράσιτων κατατρώγεται ανηλεώς (όπως στο ποίημα «Τα μανιτάρια»).

Ποιήματα ποιητικής είναι τα κείμενα του δεύτερου μέρους αυτού του «ημερολογίου γραφής» όπως θα το ονόμαζα, ενώ τα πεζά του πρώτου μέρους χαρακτηρίζονται από την ίδια τη Χαρά Κοσεγιάν ως «Ταξίδια στον τρικυμισμένο χωρόχρονο» με υπότιτλο εντός αγκύλης [Ημερολόγιο]. «Ανατρέχεις στο παρελθόν να φωτίσεις το μέλλον» (σελ. 7). Αυτή η ανάγκη του ανθρώπου να ξαναδεί τη ζωή του σε fast forward και flash back πριν από την αναγκαστική σύνοψη του τέλους, εκεί που για όσους σκότωσαν το χρόνο τους μπροστά στην τηλεόραση θα απομένει μόνο η γελοία ομολογία στο φρικτό βήμα ότι είναι ένοχοι που άφησαν το «τώρα», την αιώνια στιγμή να ξεφύγει από τα χέρια τους σαν χέλι, σαν νεράκι, «χωρίς να πιουν ούτε μια στάλα» (όπως θα έλεγε ο Σεφέρης).

Η Χαρά Κοσεγιάν μπορεί να βαδίσει στο μέλλον της ευθυτενής, γιορτάζοντας το παρόν κι αδιαφορώντας για το παρελθόν (αφού μ’ αυτό έχει ξεμπερδέψει γράφοντας). Είναι παράδειγμα γενναίας αυτοαναδίφησης εις αναζήτησιν του ουσιώδους, αφού το φαινομενικό μάς κατακλύζει εκόντες άκοντες και μας καταπλακώνει.

Στα χρόνια της Κρίσης οι προσωπικές μας κρίσεις (όχι επικρίσεις, διακρίσεις, κατακρίσεις) παίρνουν τη σωστή τους διάσταση κι αυτό μας ανακουφίζει. Ομοιοπαθητικώς. Το μέρος αντί του όλου. Συνεκδοχή.

Η λοχεία της απουσίας | Νέο Βιβλίο, Εκδόσεις Οδός Πανός και το Art Café Polis

January 23, 2014 By: admin Category: Βιβλία

Λοχεία της Απουσίας

Λοχεία της Απουσίας

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Η Χαρά Κοσεγιάν επανέρχεται στα λογοτεχνικά πράγματα μετά από 10 χρόνια, με τη Λοχεία της Απουσίας που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Οδός Πανός.

Πρωτοεμφανίστηκε στη λογοτεχνία με τις Πευκοβελόνες, Τέχνη, Ρόδος, 1998 και ακολούθησαν το Έχει κι άλλες όψεις το φεγγάρι, Νέα σύνορα, ΑΑ Λιβάνης, 1999, το Γλυκό με θλιμμένα καρύδια, Κοχλίας (Σαββάλας), 2002 και από τις ίδιες εκδόσεις το 2003 το Ανατέλλει και στην Ντέια.

Έκτοτε ασχολήθηκε κυρίως με τον επιστημονικό λόγο, αρθρογραφώντας και δημοσιεύοντας μελέτες σε επιστημονικά περιοδικά. Σε αυτό το διάστημα εξέδωσε τις μονογραφίες: Λουκιανού Αληθής Ιστορία Α΄: σχόλια-μετάφραση και σκίτσα από μαθητές της Α΄ τάξης του Γυμνασίου Ιαλυσού Ρόδου, Μεταίχμιο, 2008, Αρχαία Επιβιώματα στα Νεοελληνικά δημοτικά τραγούδια, συμβολή στην έρευνα μέσα από το παράδειγμα κυρίως των παραδοσιακών τραγουδιών της Καρπάθου, Παπαζήση, 2010, Ευ. Μουλά- Χαρά Κοσεγιάν, Η αξιοποίηση των κόμικς στην Εκπαίδευση, Κριτική, Αθήνα, 2011.

Στη Λοχεία της Απουσίας ανθολογούνται διηγήματα, μικρά αφηγηματικά κείμενα αλλά και ποιήματα που δημιουργήθηκαν ανάμεσα στο 2001- 2013. Πρόκειται για τρυφερά, προσωπικά κείμενα που καταχωρούνται είτε ημερολογιακά ως « ταξίδια στον τρικυμισμένο χωροχρόνο», είτε ως πρώτες ποιητικές απόπειρες με θεματικούς κύκλους γύρω από την ποίηση, τη φιλία, το θάνατο. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει η νουβέλα « Ο Αρμένης», που βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα.

Βιογραφικά στοιχεία

Η Χαρά Κοσεγιάν γεννήθηκε στο Ναύπλιον όπου και έμεινε ως το τέλος των εγκύκλιων σπουδών της. Ακολούθησε το πτυχίο της στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών, από όπου πήρε και το διδακτορικό της στη διδακτική της αρχαίας Ελληνικής γλώσσας. Έχει μεταπτυχιακό στη Διοίκηση Εκπαιδευτικών Μονάδων και εξειδίκευση στους μαθητές με Μαθησιακές Δυσκολίες. Σήμερα ζει στη Ρόδο όπου εργάζεται ως σχολική σύμβουλος Φιλολόγων Δωδεκανήσου.

Οι Εκδόσεις Οδός Πανός και το Art Café Polis
σας προσκαλούν
στην παρουσίαση του βιβλίου
της Χαράς Κοσεγιάν
Η λοχεία της απουσίας

Πρόσκληση, Βιβλίο – Η λοχεία της απουσίας

Πρόσκληση, Βιβλίο – Η λοχεία της απουσίας

Κατεβάστε pdf αρχείο.

Πρόσκληση, Βιβλίο – Η λοχεία της απουσίας – pdf

Ο Φ. Θαλασσινός γράφει στην Ελευθεροτυπία για το βιβλίο της Χαράς Κοσεγιάν “Αρχαία επιβιώματα στα νεοελληνικά τραγούδια” 19/11/2011

January 05, 2012 By: Χαρά Κοσεγιάν Category: Κριτική βιβλίων

Χαρά Κοσεγιάν | Αρχαία επιβιώματα στα νεοελληνικά δημοτικά τραγούδια εκδόσεις Παπαζήση, σ. 359, ευρώ 20,33

Ενα βιβλίο για τις παραδόσεις των αρχαίων πολιτισμών και τον απόηχό τους, όπως αυτός διασώζεται στις μεγάλες δημιουργίες των δημοτικών τραγουδιών. Ο Βασίλης Φίλιας πολύ σωστά στον πρόλογο του βιβλίου επισημαίνει και καταγγέλλει το φαινόμενο της απουσίας μελετών ανθρωπολογικού και λαογραφικού ενδιαφέροντος από τη βιβλιογραφία των ελλήνων συγγραφέων. Η Ελλάδα, εξαιτίας των μεγάλων γεωμορφολογικών διαφορών της και της κλιματικής διαφοροποίησης από τόπο σε τόπο, εμφανίζει αναλόγως και έναν τεράστιο αθησαύριστο εσωτερικό πολυπολιτισμικό πλούτο. Τα ήθη και τα έθιμα διαφοροποιούνται από τόπο σε τόπο, από πόλη σε πόλη της Ελλάδας. Η ευθύνη των πανεπιστημίων για την απουσία πολιτικής εκπόνησης μελετών λαογραφικού προσανατολισμού είναι τεράστια. Η Χαρά Κοσεγιάν ασχολείται σ’ αυτό το βιβλίο της με τα αρχαία επιβιώματα στα δημοτικά τραγούδια της νεοελληνικής ιστορίας στην Ολυμπο της Καρπάθου. Βρίσκει και εμφαίνει στον αναγνώστη τις διαδρομές από τους αρχικούς μύθους και τις, από στόμα σε στόμα, διαδόσεις και παραλλαγές προς το αποκρυστάλλωμά τους στη στιχουργική των δημοτικών τραγουδιών. Στην εισαγωγή της η συγγραφέας αναφέρει ότι η διαδρομή δεν είναι απαραίτητο να ακολουθεί τη χρονική σειρά από την αρχαιότητα στο σήμερα. Τα νάματα της έμπνευσης της σύνθεσης τραγουδιού για ένα μύθο ή κάποια ιστορία εντοπίζονται σε πολλές των περιπτώσεων σε κείμενα ή άλλα πολιτισμικά μορφώματα υστερόχρονων της αρχαιότητας ιστορικών περιόδων. Πολλές φορές ο ο εφαλτήριος συνειρμός της σύνθεσης των μικρών επών της Καρπάθου εντοπίζεται σε μύθους λαών της ευρύτερης Μεσογείου. Για τους αρχικούς μύθους και τον συσχετισμό τους δεν είναι απαραίτητη η άμεση πολιτισμική επικοινωνία ανάμεσα στους λαούς. Πολλές φορές κοινές ανησυχίες γεννιούνται την ίδια στιγμή σε διαφορετικούς τόπους. Η Χαρά Κοσεγιάν ασπάζεται την άποψη του Καρλ Γιουνγκ για τη συγχρονικότητα και το συλλογικό ασυνείδητο. Το κυρίως θέμα του βιβλίου ξεκινάει με την καταγραφή των κοινών χαρακτηριστικών των δημοτικών τραγουδιών και στη συνέχεια με τη χάραξη του ταξιδιού του βασικού θέματός τους μέσα στον χρόνο. Η δομή των δημοτικών τραγουδιών, οι επαναλήψεις, οι κλιμακώσεις των στίχων είναι μερικά απ’ τα γλωσσικά φαινόμενα που συναντά ο αναγνώστης στα τραγούδια. Ειδικά για τις επαναλήψεις των στίχων, μέσα στο ίδιο ποίημα, έχουμε τη γοητευτική επισήμανση πως πρόκειται για μέθοδο που χρησιμοποιείται για χάρη της εύκολης απομνημόνευσης του τραγουδιού από τον ραψωδό. Το γνώρισμα αυτό έχει τις ρίζες του στα αρχαία ομηρικά έπη. Προχωρώντας η συγγραφέας στη δεξιοτεχνική ανατομία του θέματος, με το οποίο καταγίνεται, παρατηρεί πως όταν στα ομηρικά έπη η αφήγηση γίνεται, από τριτοπρόσωπη, αφήγηση δεύτερου προσώπου, ο ποιητής Ομηρος θέλει να αναδείξει τη συναισθηματική συμμετοχή του στο γεγονός που περιγράφει σε κάθε συγκεκριμένο χωρίο του έπους του. Συναντάμε το ίδιο φαινόμενο της αποστροφής της αφήγησης από τρίτο σε δεύτερο πρόσωπο και στα δημοτικά τραγούδια της Καρπάθου. Μόνο που εδώ δεν υποδηλώνεται η συμπόνια του αφηγητή προς τα παθήματα των ηρώων του, αλλά η διάθεσή του να απευθυνθεί στον αναγνώστη. Αυτή η διαφορά ανάμεσα στα ομηρικά έπη και τα δημοτικά της Καρπάθου οφείλεται στον σκληροτράχηλο χαρακτήρα των ορεσίβιων κατοίκων της Ολύμπου. Υπάρχουν πολλές κοινές συνιστώσες που συναπαρτίζουν τα δημοτικά τραγούδια. Τις συναντάμε με μικρές διαφοροποιήσεις στα περισσότερα απ’ αυτά. Στα δημοτικά τραγούδια της Καρπάθου, η συγγραφέας ασχολείται με τη σημαντικότητα των παρομοιώσεων και των μεταφορών ως σχημάτων λόγου που απαντούν σ’ αυτά. Τα δύο γλωσσικά σχήματα υπάρχουν εξίσου στα ομηρικά έπη. Απ’ τις πιο γνωστές εικόνες στα τραγούδια της Ολύμπου είναι οι περιγραφές του Κάτω Κόσμου. Διανθισμένες με πλήθος παρομοιώσεων, δημιουργούν υποβλητικούς στίχους ικανούς μ’ έναν παράταιρο τρόπο να δώσουν στον Αδη μία θελκτική μορφή. Οι μαγικοί αριθμοί τρία, και τα πολλαπλάσιά του, εφτά και σαράντα μπαίνουν στη θεματολογία της συγγραφέως και αναλύονται γοητευτικά. Ο αριθμός εφτά είναι αριθμός που χρησιμοποιείται πολύ συχνά απ’ τον Ομηρο. Ο αριθμός σαράντα έχει περάσει ακόμη πιο βαθιά στη λαϊκή συνείδηση των περισσότερων λαών. Είναι ο αριθμός των ημερών που απαιτούνται για τον εξαγνισμό της λεχώνας. Τόσες μέρες πρέπει να παραμείνει μες στο σπίτι. Η έξοδός της, πριν από τη συμφωνημένη περίοδο περιορισμού της, μπορούσε να «προξενήσει» μεγάλο κακό. Μία παράδοση που είναι βαθιά ριζωμένη στο ελληνικό συλλογικό υποσυνείδητο και σε ορισμένους τόπους συνεχίζει να ισχύει ως πεποίθηση. Η Χαρά Κοσεγιάν εντοπίζει την απαρχή τις παράδοσης στις ακρώρειες της νησιωτικής και μεσογειακής ιστορίας. Σαράντα μέρες απαιτούνταν για την κάθαρση της λεχώνας στην Ερεσό της Λέσβου του 2ου π.Χ αιώνα, σύμφωνα με τα γραφόμενα σε σωζόμενη επιγραφή. Σαράντα μέρες ήταν επίσης ο αριθμός που επιβαλλόταν από το μωσαϊκό νόμο για τη λεχώνα να βρίσκεται στο σπίτι στην περίπτωση της γέννησης αγοριού. Αν το παιδί ήταν κορίτσι, ο αριθμός των ημερών διπλασιαζόταν. Μετά την πάροδο αυτού του χρόνου η γυναίκα μπορούσε με το παιδί στην αγκαλιά της να παρουσιαστεί στο ιερό προσφέροντας για θυσία στον Θεό δύο τρυγόνια ή δύο περιστέρια. Το αίμα των πουλιών ήταν το τίμημα του εξιλασμού τής λεχώνας. Στην Κάρπαθο υπάρχει το έθιμο της «γιορτής των εφτά». Με βάση την κατάθεση της συγγραφέως, «ονοματίζονται εφτά κεριά τα οποία αντιπροσωπεύουν τους εφτά αγίους του χωριού. Οποιο σβήσει πρώτο, αυτός ο άγιος θα είναι ο προστάτης του παιδιού και σ’ αυτόν υπόσχονται οι γονείς ότι θα λειτουργήσουν μετά το σαράντισμα». Οι μύθοι των δημοτικών τραγουδιών της Καρπάθου μπορεί να είναι στοχαστικές επινοήσεις μέσα στα ομηρικά έπη ή παραδόσεις και πίστη ευρύτερων γεωγραφικών περιοχών κατανεμημένων κυρίως στην περιφέρεια της Μεσογείου. Η συγγραφέας αναφέρει το τραγούδι «του μικροκωνσταντίνου» και «της αρπαγής» ως ενδεικτικά της πολυδαίδαλης διαδρομής από τον αρχικό μύθο στο σήμερα. Για το τραγούδι «του μικροκωνσταντίνου» αναφέρει ότι ο μύθος του περνάει από τον Ομηρο, τον Μέγα Αλέξανδρο και τους ακρίτες της βυζαντινής περιόδου, συγκεκριμένα τον ακρίτα Πορφύρη. Για το ίδιο τραγούδι σημειώνει ότι στο περιεχόμενό του εμφωλεύει ο απόηχος των άθλων του Ηρακλή, το σωτήριο πέρασμα του Χριστού ή ακόμη και τα παράδοξα ανδραγαθήματα του Γαργαντούα του Ραμπελαί. Απ’ την άλλη -και σύμφωνα με τον μελετητή Στ. Κυριακίδη- το τραγούδι «του Πορφύρη» σχετίζεται με το εθνικό έπος των Περσών «σαχ ναμέχ» του ποιητή Φερντουσί. Ολα αυτά τα ταξίδια και οι στάσεις στις παραδόσεις των λαών δεν πρέπει να φαίνονται παράξενα στον αναγνώστη. Η Χαρά Κοσεγιάν δικαιολογεί το αλάργεμα της σκέψης της γράφοντας πως «η μαία στην περίπτωσή μας είναι ο συνειρμός και η ανάγκη (των ανθρώπων) να στηρίξουν αυτό που κάθε φορά ήθελαν να προβάλλουν ή είχανε ανάγκη να τραγουδήσουν». Για το δεύτερο δημοτικό τραγούδι «της αρπαγής», οι απαρχές βρίσκονται αδιαμφισβήτητα στα ομηρικά έπη και την πελασγική παράδοση των ναυτικών. Συνεχίζοντας με τις ομοιότητες στην ύφανση ενός δημοτικού τραγουδιού, η Χαρά Κοσεγιάν γράφει για το φαινόμενο της αναγνώρισης προσώπων μέσα στα ποιήματα της δημοτικής ποίησης. Η αναγνώριση προσώπων μεταξύ τους στην αφήγηση των τραγουδιών της Καρπάθου παραπέμπει στην τραγική κάθαρση, την έξοδο, τη λύτρωση. Συχνά συναντάμε στις ίδιες λαϊκές δημιουργίες το σχήμα του αδυνάτου. Τη γραπτή δήλωση του ανέφικτου της θετικής έκβασης μιας υπόθεσης. Η υπόθεση συνήθως εκφράζεται μέσω ποικίλων παραλληλισμών αδύνατων να ευοδωθούν. Ο ανέφικτος έρωτας της αγάπης ενός άντρα προς μια γυναίκα συνυποδηλώνεται απ’ τη μεριά της γυναίκας ευγενικά με τη χρήση αδύνατων προτάσεων. «Οταν στερέψει η θάλασσα», «όταν το χιόνι πέσει μαύρο», «όταν ασπρίσει το κοράκι» είναι μερικές τέτοιες προτάσεις που καθιστούν φρούδες τις ελπίδες του ανδρός. Και τα δύο σχήματα, της αναγνώρισης και του αδυνάτου, συναντώνται στα ομηρικά έπη, για παράδειγμα κατά την αναγνώριση του Οδυσσέα από την Πηνελόπη. Το σχήμα της αναγνώρισης στον χριστιανισμό βρίσκει την πιο έντονη εκδήλωσή του στη δυσπιστία του Θωμά να πιστέψει την Ανάσταση του Θεανθρώπου μέχρι την τελική άρση των αμφιβολιών του απόστολου με την ψαύση των σημαδιών από τους ήλους. Ενα άλλο μοτίβο των δημοτικών τραγουδιών είναι το αναπόδραστο και το αμετάκλητο του θανάτου. Ο έγκαιρος θάνατος είναι πάντοτε άκαιρος. Ο θάνατος είναι πάντοτε άκαιρος. Η φυσική απουσία του προσώπου που αγαπάμε είναι αναντικατάστατη. Την ίδια σχέση με τη σημερινή εποχή και τους νεκρούς είχαν και οι αρχαίοι με τους δικούς τους νεκρούς. Στα κείμενα, τις επιγραφές και τα τραγούδια έχει καταγραφεί ο διακαής πόθος των ανθρώπων για την επιστροφή του νεκρού τους από το βασίλειο του Αδη, έστω και για λίγες στιγμές. Τα δημοτικά τραγούδια της Καρπάθου εμφορούνται στο σύνολό τους από το συγκινητικό αυτό πόθο. Στην αρχαιότητα είναι γνωστή η απόδραση της Αλκήστιδος από τον Αδη για την αγάπη του συζύγου της Αδμήτου. Ο μύθος διασώζεται στην τραγωδία «Αλκηστις» του Ευριπίδη και στο «Συμπόσιο» του Πλάτωνα. Η μελέτη προχωράει με την επισήμανση άλλων σημαντικών μοτίβων των δημοτικών τραγουδιών. Τέτοια είναι οι κατάρες της μητέρας προς τα παιδιά της ή ακόμη και η δολοφονία των γιων της για να μπορεί να έχει εραστή. Αυτά τα μοτίβα και πολύ περισσότερα απασχολούν τη συγγραφέα σε όλο το βιβλίο. Ο τρόπος που η Χαρά Κοσεγιάν αναζητεί τις απαρχές των μύθων των δημοτικών τραγουδιών μέσα στην ιστορία των πολιτισμών των λαών είναι απαράμιλλα συναρπαστικός. Το βιβλίο συνιστάται σε όλους τους αναγνώστες. Η προσέγγιση του θέματός του γίνεται με ιδιαίτερα γλαφυρό και υποβλητικό τρόπο. Είναι τόσα τα προτερήματα της γραφής που το βιβλίο αποκτά καθολικό ενδιαφέρον.

Η αξιοποίηση των κόμικς στην εκπαίδευση ανανεώνει το παρωχημένο οπλοστάσιο των διδακτικών μεθόδων.

January 08, 2011 By: Χαρά Κοσεγιάν Category: Βιβλία, Παιδαγωγικά Θέματα

Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζονται τρόποι επίτευξης  συγκεκριμένων διδακτικών στόχων με όχημα τα κόμικς, τα πλέον δημοφιλή αναγνώσματα στο νεανικό κοινό.

H πολυεπίπεδη και άνευ προηγουμένου, μεταμόρφωση που λαμβάνει χώρα σε όλους τους τομείς της κοινωνικής και πολιτισμικής μας πραγματικότητας, εγείρει τεράστιες προκλήσεις στην εκπαίδευση και επιτάσσει την

Η αξιοποίηση των κόμικς στην εκπαίδευση ανανεώνει το παρωχημένο οπλοστάσιο των διδακτικών μεθόδων.

Η αξιοποίηση των κόμικς στην εκπαίδευση ανανεώνει το παρωχημένο οπλοστάσιο των διδακτικών μεθόδων.

Το «Νέο Σχολείο Δημιουργικής Μάθησης»  επαγγέλλεται μια μαθητοκεντρική διδακτική διαδικασία, η οποία,  στο πνεύμα του πολυγραμματισμού, της διαθεματικότητας και του πλουραλισμού, θα προωθεί τον στοχαστικό διάλογο και θα υπηρετεί την κριτική σκέψη (Journal of Stress Management).

Ανάμεσα στα ποικίλα μέσα που επιστρατεύονται για τον παραπάνω σκοπό, προτείνονται και τα κόμικς. Η αξιοποίηση των κόμικς στην εκπαίδευση ανανεώνει το παρωχημένο οπλοστάσιο των διδακτικών μεθόδων, εξασφαλίζει τη θετική ανταπόκριση των μαθητών και εντέλει γεφυρώνει το χάσμα  ανάμεσα στη ζωή εντός και εκτός σχολείου.

Ένα πολύτιμο εργαλείο διδασκαλίας που συνδυάζει θεωρία και πρακτικές εφαρμογές και εμπλουτίζεται με πλήθος εικόνων από γνωστά κόμικς.

Απευθύνεται στους σπουδαστές και διδάσκοντες των παιδαγωγικών τμημάτων των πανεπιστημίων, στους επαγγελματίες της εκπαίδευσης, στους γονείς και σε όσους ενδιαφέρονται για ζητήματα εκπαίδευσης.

Χιλιάδες άτομα ανά τον κόσμο μαθαίνουν την ελληνική γλώσσα

September 29, 2010 By: Χαρά Κοσεγιάν Category: Ειδήσεις

Δημοσιεύτηκε στo Alfavita
Χιλιάδες άτομα ανά τον κόσμο μαθαίνουν την ελληνική γλώσσα

Στρατιωτικοί, συνταξιούχοι, διερμηνείς-μεταφραστές, εργαζόμενοι στον τουρισμό, φοιτητές τμημάτων ελληνικών σπουδών, κλασικοί φιλόλογοι και φυσικά ομογενείς είναι μερικές μόνον από τις κατηγορίες ατόμων που συμμετέχουν στις ετήσιες εξετάσεις του πιστοποιητικού ελληνομάθειας του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας (ΚΕΓ).

Της Φιλομήλας Δημολαΐδου – ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, 12/7/2010
Η φράση των αγγλόφωνων «it’ s all Greek to me» («είναι όλα ελληνικά για μένα» κατά το «είναι όλα κινέζικα για μένα» στη χώρα μας) δεν βρίσκει σύμφωνους τους περισσότερους από 3.800 υποψηφίους που λαμβάνουν μέρος στις εξετάσεις του πιστοποιητικού ελληνομάθειας, οι οποίες γίνονται κάθε χρόνο σε 128 εξεταστικά κέντρα σε όλες τις ηπείρους. Στο ερώτημα «ποιοι είναι τελικά αυτοί οι περίεργοι τύποι που μαθαίνουν ελληνικά;» μας απαντά η Νιόβη Αντωνοπούλου, καθηγήτρια Γλωσσολογίας του ΑΠΘ και επιστημονική υπεύθυνη του ΚΕΓ για τη στήριξη της ελληνικής γλώσσας. Τα εξεταστικά κέντρα της Ευρώπης γεμίζουν κατά πλειοψηφία (60%) από ομογενείς. Οι υπόλοιποι είναι είτε φοιτητές τμημάτων ελληνικών σπουδών και κλασικοί φιλόλογοι, που θέλουν να μάθουν εκτός από αρχαία και νέα ελληνικά, είτε μεταφραστές-διερμηνείς, χομπίστες αλλά και συνταξιούχοι. «Σε πολλά τμήματα ελληνικής γλώσσας παρακολουθούν μαθήματα συνταξιούχοι, είτε γιατί θέλουν να περνούν δημιουργικά το χρόνο τους είτε γιατί ορισμένοι από αυτούς έχουν σπίτια στην Ελλάδα ή τους αρέσει να έρχονται εδώ για διακοπές», σχολίασε η κ. Αντωνοπούλου.
Στις ΗΠΑ τα πράγματα είναι πιο εύκολα, αφού περίπου το 95% των εξεταζομένων είναι ομογενείς, δεύτερης ή τρίτης γενιάς, οι οποίοι δεν γνώριζαν καθόλου τη μητρική γλώσσα τους. Στην Αφρική οι ιεραπόστολοι κάνουν καλή δουλειά σε ό,τι αφορά τη διάδοση της ελληνικής γλώσσας, στην Κίνα τα σκήπτρα της εκμάθησής της κρατούν στρατιωτικοί, ενώ στην Ιαπωνία φαίνεται ότι οι ντόπιοι θέλουν να γνωρίζουν τι λένε οι επιγραφές που θα φωτογραφίσουν, όταν θα έρθουν στην Ελλάδα. Βέβαια αυτοί που μαθαίνουν σήμερα ελληνικά και δεν καταλήγουν στα εξεταστικά κέντρα είναι πολύ περισσότεροι. Πολύ λιγότεροι όμως σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες. Οι περίπου 400 πυρήνες ελληνικών σπουδών ανά τον κόσμο περνούν τη δική τους κρίση. Μπορεί κάποτε, μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η ελληνική να ήταν η γλώσσα των λογίων, όμως το θεμέλιο του ανθρωπισμού κλονίστηκε και κατά συνέπεια επήλθε και μείωση του ενδιαφέροντος για τις ανθρωπιστικές σπουδές.

Η πιστοποίηση των ελληνικών
Με πρόσφατο προεδρικό διάταγμα τα επίπεδα πιστοποιητικού της ελληνικής γλώσσας ορίστηκαν σε έξι (ήταν τέσσερα), με αύξοντα βαθμό δυσκολίας, τα οποία συμβολίζονται με κεφαλαία γράμματα της ελληνικής αλφαβήτου, Α1, Α2, Β1, Β2, Γ1, Γ2, και αντιστοιχούν στα επίπεδα της γλωσσομάθειας του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Στις εξετάσεις, που διεξάγονται κάθε χρόνο το Μάιο, συμμετέχουν ύστερα από αίτησή τους ομογενείς και αλλογενείς, ηλικίας μεγαλύτερης των 8 ετών. Το πιστοποιητικό ελληνομάθειας χορηγείται σε όσους έχουν παρακολουθήσει προγράμματα ή μαθήματα της ελληνικής γλώσσας εκτός του οργανωμένου ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό και έχουν συμμετάσχει με επιτυχία στις εξετάσεις του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας. Αξίζει να σημειωθεί ότι με το προεδρικό διάταγμα καθιερώθηκε πλέον και επίπεδο Α1 για παιδιά ηλικίας 8 έως 12 ετών, καθώς μέχρι τώρα δικαίωμα συμμετοχής είχαν τα παιδιά άνω των 12 ετών.
Για καθένα από τα έξι επίπεδα γλωσσομάθειας συντάσσονται θέματα για τις τέσσερις δεξιότητες, δηλαδή κατανόηση γραπτού και προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού και προφορικού λόγου με ανάλογο βαθμό δυσκολίας. Για περισσότερες πληροφορίες για το πιστοποιητικό ελληνομάθειας οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθυνθούν στην ιστοσελίδα του ΚΕΓ www.greek-language.gr
——————————————————————————–
Επιστροφή στα βασικά για τη σωστή εκμάθηση των ελληνικών
Η αναμόρφωση της γλωσσικής παιδείας στην Ελλάδα έχει γίνει αντικείμενο συζήτησης πολλές φορές, ιδιαίτερα μετά την εισβολή της εικόνας ακόμη και στα… γραπτά κείμενα, θέμα για το οποίο είναι γνωστές στους πάντες οι κόντρες, οι ασυμφωνίες και τα «στρατόπεδα» των φιλολόγων. Μία πρόταση είναι και αυτή που κατατίθεται μέσα από την έρευνα «Το επίπεδο γλωσσικής κατάκτησης των μαθητών, όπως διαπιστώνεται στην α’ γυμνασίου: βελτιωτικές προτάσεις», που διενήργησε η σχολική σύμβουλος φιλολόγων Δωδεκανήσου Χαρά Κοσεγιάν σε μαθητές και καθηγητές πέντε γυμνασίων του νομού Δωδεκανήσων.
Όπως αναφέρεται στην έρευνα, που παρουσιάζεται στο περιοδικό «Φιλόλογος», ο επαρκής χειρισμός της ελληνικής γλώσσας και η κατάκτηση των γλωσσικών δεξιοτήτων απασχολούν το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας ήδη από τις πρώτες ημέρες της εισόδου των μαθητών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, καθώς αποτελούν γενική διαπίστωση οι μεγάλες αδυναμίες τους σε όλα τα επίπεδα χρήσης της γλώσσας. Οι καθηγητές υποστηρίζουν ότι οι μαθητές δεν μπορούν να εκφράσουν τις απόψεις τους σε επίπεδο επικοινωνίας στον προφορικό λόγο, ώστε να κάνουν ικανοποιητικά διάλογο με τους συμμαθητές τους, αλλά ούτε και στο γραπτό λόγο μπορούν -ορθογραφημένα και ικανοποιητικά συνταγμένα- να αναπτύξουν παραγράφους, ενώ πολλές δυσκολίες αντιμετωπίζουν και στην εκφραστική ανάγνωση των γραπτών κειμένων.
Οι φιλόλογοι σύμφωνα με τη σχολική σύμβουλο προτείνουν «την επιστροφή στα βασικά», πρόταση υπαγορευμένη από την ίδια ανάγκη με εκείνου του ομώνυμου κινήματος, φοβούμενοι ότι εστιάζοντας σε μαξιμαλιστικούς στόχους απομακρυνθήκαμε από την ουσία. Οι μαθητές δεν έχουν καλλιεργήσει ατομικές και κοινωνικές γλωσσικές δεξιότητες, ώστε η ένταξη στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση να γίνει ομαλά και απρόσκοπτα. Για να προχωρήσουν όμως προς τα συνθετότερα και υψηλότερα, χρειάζεται να υπάρχει μία βασική γραμμή εκκίνησης για όλους. «Δεν σκοπεύουμε στην προσκόλληση στα λίγα αλλά στην πρόοδο όσο το δυνατόν περισσότερων μαθητών, που χρησιμοποιώντας τις στέρεες βάσεις θα προχωρήσουν. Αυτό, για να συμβεί, πρέπει να αποφεύγεται το χάος μέσα στις τάξεις, που δημιουργεί η αίσθηση ότι κάποιοι απέχουν πολύ από τους πρώτους, ότι δεν μπορούν να καλύψουν ποτέ το μεταξύ τους κενό, με φυσικό αποτέλεσμα την παραίτησή τους από κάθε προσπάθεια».

Κριτική από Χριστο Τσολάκη,

September 29, 2010 By: Χαρά Κοσεγιάν Category: Κριτική βιβλίων

Κριτική από Χριστο Τσολάκη,
Kαθηγητή ΠΤΔΕ ΑΠΘ
Καθηγητή Φιλοσοφικής σχολής ΑΠΘ

XαρA ΚοσεγιAν,
ΛουκιανοY  ΑληθΗΣ ΙστορΙα Α΄
Με σκίτσα των µαθητών του Γυµνασίου
Ιαλυσού και υπέρτιτλους στα αρχαία
ελληνικά,
εισαγωγή-µετάφραση-σχόλια,
εκδ. Μετα

ίχµιο, Δηµοτική Βιβλιοθήκη
Ιαλυσού, 2008.

Κάπου εξήντα σελίδες μεγάλου σχήματος,  με χοντρά εξώφυλλα και εκλεκτό  χαρτί •άρτιο εκδοτικά•το «Μεταίχμιο» έβαλε όλην του την τέχνη και την πείρα•  έξοχο το εξώφυλλο, το οποίο επιμελήθηκε η Χρυσή Συριανόγλου.  Καρπός της διδακτικής συνεργασίας της  Χαράς Κοσεγιάν και του Α2 Τμήματος του  Γυμνασίου Ιαλυσού του σχολικού έτους  1989-1990. Είκοσι συνολικά οι μαθητές και  οι μαθήτριες που συμμετείχαν στο  πρόγραμμα της διδασκαλίας της  «Αληθούς Ιστορίας Α΄» του Λουκιανού και που πέρα από την άλλη συμμετοχή  τους δημιούργησαν και τα σκίτσα που  ολοκληρώνουν την εκδοτική εμφάνιση  του έργου. Αποτέλεσμα συνεργασίας  καθηγήτριας και μαθητών είναι και οι  υπέρτιτλοι που αναδύονται από το  αρχαιοελληνικό κείμενο, δηλαδή είναι  γραμμένοι στα Αρχαία Ελληνικά•το όλον  έργο η κ. Κοσεγιάν το αφιερώνει στους  συνεργάτες της μαθητές και στον γιο  της. Χωρισμένο σε επτά μέρη φιλοξενεί: α) δύο θετικούς για την προσπάθεια  προλόγους, του Καθηγητή της Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο  Αθηνών Ανδρέα Βοσκού και του Στέργιου Στάγκα, του δημάρχου Ιαλυσίων, και β) δύο δικά της ενημερωτικά κείμενα: στο  πρώτο, που φέρει τον τίτλο «Εισαγωγικό  σημείωμα», καταχωρίζει σε μια σύντομη σελίδα πληροφορίες που παραπέμπουν στον τρόπο συνεργασίας της με τους  μαθητές της, ώστε να παραχθεί το εν  λόγω έργο• στο δεύτερο κείμενο, που τιτλοφορείται «Γενική εισαγωγή», μας  προσφέρει σε έξι πυκνογραμμένες  σελίδες πολύτιμες πληροφορίες: για τη  ζωή και το έργο του Λουκιανού• για τις  αρχές πάνω στις οποίες στηρίχτηκε η  μετάφραση του αρχαίου κειμένου•για  τους παράγοντες και τις σχολικές και  γενικότερα εκπαιδευτικές και  φιλολογικές συνθήκες που την οδήγησαν  στην επιλογή του συγκεκριμένου προγράμματος και της «Αληθούς  Ιστορίας Α΄» του Λουκιανού. Ακολουθούν η μετάφραση του έργου και  το αρχαιοελληνικό κείμενο δίπλα δίπλα  σε δύο στήλες της ίδιας σελίδας  (αριστερά η μετάφραση, δεξιά το αρχαίο  κείμενο)•η απέναντι σελίδα φιλοξενεί  τα σκίτσα των μαθητών με ό,τι κάθε φορά  τα συνοδεύει. Δηλαδή, μετάφραση, αρχαίο κείμενο και σκίτσα της απέναντι  σελίδας δημιουργούν ελκυστικά σαλόνια  ευχάριστα στον αναγνώστη του έργου. Τη  μετάφραση την ακολουθούν  διευκρινιστικές σημειώσεις τεσσάρων  σελίδων, οι οποίες δεν υπεισέρχονται  σε θέματα φιλολογικών ερίδων και  προτιμήσεων της μιας ή της άλλης  γραφής, αλλά αναφέρονται σε ζητήματα  κατανόησης του κειμένου είτε αυτά είναι πραγματολογικά, είτε  εννοιολογικά είτε άλλα. Η  βιβλιογραφία, με την οποία κλείνει το  έργο, είναι επιλεκτική και περιέχει  αξιόλογα έργα Ελλήνων και ξένων  μελετητών του Λουκιανού. Άρτιο το έργο της κ. Κοσεγιάν και των  μαθητών της. Άρτιο και  μοναδικό•μοναδικό όχι γιατί μια  καθηγήτρια συνεργάστηκε σοβαρά και  γόνιμα με την τάξη της, για να  αναστήσει στον αιώνα μας ένα κείμενο  της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας, όχι  γι’αυτό• τέτοιες περιπτώσεις  βρίσκουμε και άλλες στη νεότερη  βιβλιογραφία μας• μοναδικό το θεωρώ  από την άποψη του τρόπου και των  ποιοτικών αποτελεσμάτων αυτής της  συνεργασίας, η οποία οδήγησε σε μια  ασυνήθιστη για τα ελληνικά δεδομένα  έκδοση αρχαιοελληνικού κειμένου.  Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί  αρχαιοελληνικό κείμενο, που γράφτηκε  εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια, να  στεγάζεται σε εκδοτικό σχήμα που  συνηθίζεται μόνο για εκδόσεις έργων της σύγχρονης παιδικής λογοτεχνίας!  Πρωτοτυπία εκδοτική, η οποία εκπηγάζει  από τα δεδομένα του έργου που μιλούν με  την παιδική ψυχή. Αυτό είναι το καίριο. Πόσο καίριο είναι το αντιλαμβάνεσαι,  το νιώθεις, θα έλεγα, από τη στιγμή που παίρνεις στα χέρια σου το βιβλίο και  εντυπωσιάζεσαι από τα σκίτσα του  εξώφυλλου, τα οποία έχουν εκπονήσει  μαθητές εμπνευσμένοι από έργο  πνευματικού προγόνου τους με παιδική  μεγαλοφυή ψυχή. Δεν γερνούν ποτέ αυτές  οι ψυχές που φέρουν τη δωρεά της  παιδικής μεγαλοφυΐας. Μένουν παιδικές  για να συναντούν τα παιδιά όλων των  αιώνων. Αρκεί να υπάρξουν οι  κατάλληλες συνθήκες…Αυτό ακριβώς έκαμε η κ.  Κοσεγιάν •δημιούργησε με την τέχνη της  και την τεχνική της τις συνθήκες μέσα  στις οποίες αναβίωσε ένα έργο γραμμένο  από παιδί για παιδιά όλων των εποχών και όλων των ηλικιών. Τι άλλο από παιδί  θα μπορούσε να είναι ο μέγας Λουκιανός!  Και ποιος τον νιώθει καλύτερα από ένα  παιδί που από τη φύση του είναι  καμωμένο να συλλαμβάνει όσο κανένας   άλλος τα μηνύματα των αχαλίνωτων  ιστοριών της επιστημονικής φαντασίας.  Τα παιδιά δεν διάβασαν και δεν  διαβάζουν τον νεότερο ομόλογό του, τον Ιούλιο Βερν; Όσο για την αρχαιοελληνική γλώσσα που απέχει από τη δική τους, αυτό δεν τους απασχολεί•το πρόβλημα δεν είναι δικό  τους• είναι των φιλολόγων που πάνω από το τετραγωνισμένο κεφάλι τους δεν «θα  λαλήσει ποτέ αηδόνι». Στις δικές τους  τις ψυχές, όσο παραμένουν παιδικές,  μόνο αηδόνια λαλούν μεθυσμένα από το  ίδιο τους το κελαηδητό. Αυτή είναι η  υπεργλώσσα των παιδιών, που διαπερά  όλες τις γλώσσες και βρίσκει την όμοιά  της, κι ας απέχει από τη δική τους  χιλιάδες και βάλε χρόνια. Αρκεί να  είναι γνήσια παιδική. Όπως του  Λουκιανού. Τη νιώθουν τα παιδιά αυτήν  τη γλώσσα και τη χαίρονται, κι ας μην  την έχουν διδαχθεί συστηματικά.  Άλλωστε, ποια γλώσσα ποια παιδιά έχουν μάθει με συστηματική διδασκαλία;Η επιτυχία, λοιόν, της κ. Κοσεγιάν  οφείλεται, πιστεύω, κατά πρώτο και  κύριο λόγο στο γεγονός ότι επέλεξε κείμενο γραμμένο στην παιδική  υπεργλώσσα. Το επισημαίνει και η ίδια  χρησιμοποιώντας, ωστόσο, άλλην οπτική  και άλλους όρους. Γράφει:«Γι’ αυτούς τους λόγους η Αληθής  Ιστορία –με την πλούσια και γόνιμη  φαντασία, το πηγαίο χιούμορ, την ευφυή  παρωδία, την πρωτοτυπία στην έκφραση–  έμοιαζε η καλύτερη δυνατή επιλογή.  Επιπλέον, προσέφερε τη δυνατότητα  διδασκαλίας ολοκλήρου κειμένου, το  οποίο οι μαθητές θα μπορούσαν να δουν  ταυτόχρονα στον πρωτότυπό του λόγο,  αλλά και στη νεοελληνική του απόδοση,  ώστε να αισθανθούν αυτή την μοναδική  χαρά της απευθείας συνάντησης  απομακρυνόμενοι από τη διαμεσολάβηση  τρίτων».Τι άλλο μπορεί να είναι παρά  γνωρίσματα παιδικής υπεργλώσσας η  πλούσια και γόνιμη φαντασία, το πηγαίο  χιούμορ, η ευφυής παρωδία, η πρωτοτυπία  στην έκφραση και όλα τα συναφή;  Υπάρχουν όλα αυτά στη φύση του παιδιού  και λειτουργούν, κι όταν ακόμη δεν έχει  γνωρίσει τα παλαιότερα κείμενα στα  οποία παραπέμπου• τέρπεται ο  Λουκιανός και τέρπει κι εμάς με τις  απανωτές συνειρμικές παραπομπές σε  παλαιότερους συγγραφείς. Πρώτος και  καλύτερος / προσφορότερος ο Όμηρος.Η γλώσσα της μετάφρασης, πάλι, είναι  γοητευτική. Και πρώτα-πρώτα έσωσε το  ύφος του συγγραφέα που δεν είναι παρά  το ύφος των αφηγηματικών κειμένων  αυτού του είδους προσαρμοσμένο στη  δική του γραφίδα. Αυτό σημαίνει ότι η  μεταφράστρια έχει συνείδηση του  ελληνικού λόγου, αρχαιότερου και  νεότερου. Τίποτε, φυσικά, δεν θυμίζει  τον σχολικό μεταφρασμένο λόγο είτε στη  σχολική τάξη παράγεται αυτός είτε στο φροντιστήριο. Μιλώ για τον ξύλινο λόγο  που επιχωριάζει στις αίθουσες  διδασκαλίας και που κυριαρχεί στις  μεταφράσεις των αρχαιοελληνικών  κειμένων, τις οποίες τελευταία αφειδώς  εκδίδουν και διαφημίζουν οι διάφοροι  εκδοτικοί οίκοι. Η φροντιστηριακή  μετάφραση τείνει να αποτελέσει  καθεστώς σε ένα ημίγλωσσο αναγνωστικό  κοινό.Η Κοσεγιάν σέβεται τον ελληνικό λόγο.  Και πρώτα και κύρια τον γνωρίζει.  Αξιόλογα δείγματα μας έχει δώσει και  με τα λογοτεχνικά της κείμενα. Στην  εμπεριστατωμένη Γενική Εισαγωγή της δίνει τις βασικές αρχές πάνω στις  οποίες στηρίχτηκε η μετάφραση του  κειμένου. Ασυνήθιστο αυτό•σημαντικό  όμως. Πέρα από τα άλλα, δηλώνει ότι η  μεταφράστρια δεν παραδίδεται στο  φιλολογικό της ένστικτο ή στα  κρατούντα μεταφραστικά παραδοσιακά  δρώμενα, αλλά προβληματίζεται σοβαρά,  επιλέγοντας δικό της δρόμο που την  οδηγεί ασφαλέστερα στην Αληθή Ιστορία.  Η μεταφραστική ρουτίνα την αφήνει  ασυγκίνητη.Έτσι, κρατάει το ύφος και τις βασικές  δομές του πρωτότυπου κειμένου.  Άλλωστε, τα κείμενα αυτού του είδους  δεν έχουν απολέσει τα βασικά τους  υφολογικά και δομικά γνωρίσματα, κι ας  κύλησαν από τότε που γράφτηκαν τόσοι  αιώνες. Μιλούμε πάντα για την ελληνική  γλώσσα που κατεβαίνει η ίδια από την  πρώτη της κοιτίδα και φτάνει έως εμάς.  Από τον θησαυρό της αντλεί κάθε φορά τη  λέξη ή τις λέξεις και τις δομές που  υπαγορεύουν οι εκάστοτε μεταφραστικές  λειτουργίες. «Διατηρούνται, θα μας πει,  οι λέξεις που είναι ίδιες ή σχεδόν  ίδιες με τη Νέα Ελληνική και δεν  αντικαθίστανται από συνώνυμες». Κι  ακόμη, «Χρησιμοποιούνται, θα  προσθέσει, στη μετάφραση ίδιας ρίζας  λέξεις με της Αρχαίας Ελληνικής […],  ώστε να μην αφήσουμε ανεκμετάλλευτο το  απέραντο μεταλλείο από λέξεις, παλιές  και νεότερες, που μπορούν να εκφράσουν  κάθε έννοια και κάθε αίσθημα, ζωντανά κι ευθύβολα, με πλήθος αποχρώσεις».  Αυτό το τελευταίο συμπέρασμα ανήκει  στον Μάριο Πλωρίτη •η μεταφράστρια το  υιοθετεί•το ίδιο κι εμείς. Όλος ο  πλούτος της ελληνικής γλώσσας από τότε  που ακούστηκε ελληνικός λόγος πάνω στη  γη ίσαμε σήμερα είναι δικός μας• μας  ανήκει• μπορούμε να τον αντλούμε• χρέος  μας να τον αξιοποιήσουμε. Ένας μόνον  είναι ο όρος που τίθεται: να  προσαρμόζεται αυτός ο θησαυρός στη  μορφολογία του σημερινού μας λόγου.  Ενώ, από την άλλη μεριά, η μεταφράστρια  στέκεται με δέος εμπρός στον  αρχαιοελληνικό λόγο. Γράφει: «Εμείς  πραγματοποιήσαμε μια μετάφραση με  παιδαγωγικούς στόχους, για  παιδαγωγική χρήση μέσα στη διδακτική  αίθουσα. Πεποίθησή μας είναι ότι ο  αρχαίος ελληνικός λόγος έχει τον  πρώτιστο ρόλο και η μετάφραση οδηγεί  στο να τον κατανοήσουμε και όχι να τον  αντικαταστήσουμε».Είναι μια στάση κι αυτή, ανάμεσα στις  άλλες, απέναντι στον αρχαιοελληνικό  λόγο. Νιώθεται, και όταν ακόμη δεν  είναι η δική σου στάση. Μ’ αυτό δεν θέλω  να πω ότι διαφωνώ• απλώς τη σημειώνω.  Έχει ενδιαφέρον. Άλλωστε, το πρόβλημα  της μετάφρασης κάθε λόγου σε μιαν άλλη  γλώσσα ή της μεταφοράς του σε νεότερες μορφές της ίδιας γλώσσας έχει  προκαλέσει και θα προκαλεί και στο  μέλλον φιλολογικούς καυγάδες. Δεν  είναι της ώρας. Πάντως, ο άνθρωπος που  αντίκρισε το «ακανθώδες» αυτό θέμα  συστηματικότερα και συνετότερα από  οποιονδήποτε άλλον, στην ελληνική  βιβλιογραφία τουλάχιστον, είναι ο  κορυφαίος φιλόλογος του εικοστού  αιώνα Γιάννης Κακριδής. «Το  Μεταφραστικό Πρόβλημα», έργο δικό του  ώριμο, θα δείχνει ες αεί τους δρόμους  της μετάφρασης.Φυσικά, το φιλολογικό αυτό πρόβλημα η  κ. Κοσεγιάν φρονίμως ποιούσα δεν το  συζητεί• ωστόσο το επισημαίνει. Δεν  χρονοτριβεί με τέτοια •άλλη είναι η  αποστολή της• πορεύεται κατευθείαν  στον σκοπό της και πετυχαίνει. Το έργο  της θα μπορούσε να γίνει σχολικό  εγχειρίδιο, για να το χαίρονται  δάσκαλοι και μαθητές.

(Δημοσιεύεται στο Φιλόλογο, τ. 141, Ιούλιος -Σεπτέμβριος 2010)

Έρευνα για τη μετάβαση των μαθητών από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο

April 18, 2010 By: Χαρά Κοσεγιάν Category: Συνεντεύξεις

• Χαρά Κοσεγιάν, Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων: “Ο ρόλος των εκ

How To Get Ur Ex Gf Back Fast. how to win me ex back text your ex back how to win me ex backhow to get your ex girlfriend back

παιδευτικών, είναι πρώτα παιδαγωγικός”
• Οι μαθητές υφίστανται σοκ μετάβασης από το δημοτικό στο γυμνάσιο
• Δυσκολίες με τα διαγωνίσματα (63%), την ποσότητα της ύλης (59%), και την αλλαγή της δομής της παρέας τους (43)

Επιστημονική συνάντηση για τη μετάβαση των μαθητών από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο, η οποία πραγματοποιήθηκε στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Κω, διοργάνωσε η σχολική σύμβουλος της 6ης Εκπαιδευτικής Περιφέρειας Π.Ε. Ν. Δωδεκανήσου Μαρία Κουρούπη σε συνεργασία με τη σχολική σύμβουλο Φιλολόγων (ΠΕ02) Ν. Δωδεκανήσου Χαρά Κοσεγιάν, παρουσιάζοντας ταυτόχρονα τα πορίσματα έρευνας που έγινε στα Δωδεκάνησα.
Σύμφωνα με την κα. Κοσεγιάν, το θέμα της μετάβασης των μαθητών από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο, η προηγούμενή τους εμπειρία, οι προϋπάρχουσες γνώσεις τους, ο βαθμός ετοιμότητάς τους για την ομαλή ένταξή τους στην επόμενη σχολική βαθμίδα, απασχολεί το σύνολο των εμπλεκομένων με την εκπαίδευση: καθηγητές, μαθητές, γονείς, ενώ συχνά γίνεται λόγος για “ασυνέχεια στην εκπαίδευση” ανάμεσα στις εκπαιδευτικές βαθμίδες της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας, για “αναντιστοιχία τόσο των προγραμμάτων σπουδών όσο και των στόχων με το μαθησιακό αποτέλεσμα”, όπως αυτό καταγράφεται στις σχολικές τάξεις.
Γι’ αυτό, διενεργήθηκε έρευνα σε επιλεγμένα σχολεία της Δωδεκανήσου και ποσοστική, μέσω ερωτηματολογίων – στατιστικών και ποιοτική, μέσω προσωπικών συνεντεύξεων, με στόχο την αποτύπωση και τη μελέτη της υπάρχουσας κατάστασης, σε όσο το δυνατό περισσότερες διαστάσεις.

Η έρευνα και τα αποτελέσματά της

Η έρευνα διεξήχθη στη διάρκεια του γ΄ τριμήνου του 2009 και απευθύνθηκε:
A) σε μαθητές της Α΄ τάξεως Γυμνασίου
Β) σε καθηγητές φιλολόγους που διδάσκουν στην Α΄ Γυμνασίου
Γ) σε καθηγητές όλων των υπόλοιπων ειδικοτήτων που διδάσκουν στην ίδια τάξη.
Το δείγμα αποτέλεσαν μαθητές και καθηγητές από 5 Γυμνάσια του νομού: το 6o και το 7o Γυμνάσιο πόλεως Ρόδου, το Γυμνάσιο Ιαλυσού, το Γυμνάσιο Κρεμαστής από το νησί της Ρόδου και  το Μπελένιο  Γυμνάσιο της Λέρου, σύνολο 362 μαθητές, από τους οποίους το 42,3% ήταν κορίτσια (153 μαθήτριες) και το 57,7% αγόρια (209 μαθητές), 31 φιλόλογοι και 51 καθηγητές άλλων ειδικοτήτων (JSM).

Τα ερευνητικά αποτελέσματα έδειξαν ότι, οι μαθητές υφίστανται σοκ μετάβασης από τη μία βαθμίδα στην άλλη. Αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες με τα διαγωνίσματα (63%), την ποσότητα της ύλης (59%), και την αλλαγή της δομής της παρέας τους (43). Ένα υποστηρικτικό βεβαίως και μη απειλητικό κλίμα τάξης βοηθά στην υπέρβαση των δυσκολιών, αλλά συχνά οι μαθητές ντρέπονται ή φοβούνται ακόμα και να ρωτήσουν κάτι που δεν κατάλαβαν τους καθηγητές τους. Αν όμως έχουν ενταχθεί ομαλά στην επόμενη βαθμίδα, το συσχετίζουν με τους δασκάλους που είχαν στο δημοτικό και τις γνώσεις που είχαν πάρει από αυτούς (76%) ή με τις εξηγήσεις που παρέχουν οι καθηγητές στην τάξη(62%). Τους ενοχλεί όμως ακόμα η κακή υλικοτεχνική υποδομή των σχολείων, οι μετακινήσεις, και η έλλειψη (για τους μετανάστες) των τμημάτων υποδοχής αλλά και της ενισχυτικής διδασκαλίας.
Οι φιλόλογοι και οι καθηγητές άλλων ειδικοτήτων θεωρούν ότι, οι μαθητές δεν ήταν έτοιμοι να ενταχθούν στο Γυμνάσιο σε ποσοστό 80 % και 60% αντίστοιχα, ενώ παρότι τα ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ του Δημοτικού δίνουν σαφείς κατευθύνσεις στη διδασκαλία της γλώσσας οι φιλόλογοι στην τριπλή αξιολογική κλίμακα του καλή- μέτρια- κακή κρίνουν μέτρια την    ικανότητα εκφραστικής ανάγνωσης των κειμένων, την ικανότητα νοηματικής απόδοσης τους, μέτριο τον προφορικό λόγο των μαθητών, μέτριο και κακό το γραπτό τους λόγο , ενώ αντίστοιχες επιδόσεις καταγράφονται και από τους καθηγητές των άλλων ειδικοτήτων. Στην τριπλή, δε, αξιολογική κλίμακα του πολύ-ικανοποιητικά-λίγο- καθόλου θεωρούν ότι οι μαθητές μπορούν ικανοποιητικά να ακούν τους καθηγητές, λίγο τους συμμαθητές τους , λίγο να διαλέγονται μεταξύ τους και καθόλου να κρατούν σημειώσεις.

Πού τα αποδίδουν όμως όλα αυτά οι καθηγητές και οι δάσκαλοι;
Σύμφωνα με την έρευνα, αποδίδουν στον εκπαιδευτικό σχεδιασμό και στο ότι οι σχεδιαστές των ΑΠΣ δεν έλαβαν υπόψη τους τα ΑΠΣ του δημοτικού, την ψυχολογία της μετάβασης και την ψυχολογία των εφήβων.
Προτάσεις με βάση το Νομό Δωδεκανήσου:
Στο γνωστικό τομέα τη στροφή στα βασικά, ώστε να αποκτηθεί ένα υπόβαθρο πάνω στο οποίο θα μπορέσει να οικοδομηθεί η νέα γνώση.

Στροφή στην παιδαγωγική διάσταση του σχολείου: Να συνειδητοποιηθεί από όλους τους εκπαιδευτικούς ότι ο ρόλος τους στο δημόσιο τουλάχιστον σχολείο είναι πρώτα παιδαγωγικός και μετά διαμεσολαβητικός της γνώσης.
Χρειαζόμαστε επιμορφωτικά προγράμματα που θα μπορέσουν να στηρίξουν το νέο προσανατολισμό και θα σταθούν ικανά να εισάγουν μια νέα κουλτούρα στη σχολική τάξη και το εκπαιδευτικό μας σύστημα και όχι απλές επιφανειακές αλλαγές στη μορφή και τη δομή.
Βασικά όμως  κρίνεται απαραίτητη η μεταξύ των εκπαιδευτικών αλληλεπίδραση και μια διάδραση. Να συναντιούνται και να ανταλλάσουν απόψεις οι δάσκαλοι των τελευταίων τάξεων με τους καθηγητές που θα αναλάβουν την Α΄ Γυμνασίου. Από τον Απρίλη της προηγούμενης χρονιάς να επισκέπτονται οι μαθητές της ΣΤ΄ τάξης το νέο τους σχολείο, να συναντούν τους καθηγητές και ίσως να μπαίνουν και μέσα στις αίθουσες διδασκαλίας. Αλλά κυρίως να γνωρίζουν οι καθηγητές για τα προβλήματα των μαθητών  της Α΄ τάξης.
“Γιατί, όλες οι αλλαγές ξεκινούν από τη βάση και εμείς μπορούμε να είμαστε σε αυτό πρωτοπόροι. Με στόχο την αλλαγή της ποιότητας στην εκπαίδευση και προκειμένου να κάνουμε πράξη το πρώτα ο μαθητής” τόνισε κλείνοντας την εισήγησή της η κα. Κοσεγιάν.


css.php