Χαρά Κοσεγιάν

Φιλόλογος, διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών και λογοτέχνης.
Subscribe

ΠΟΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ (Δημοσιεύτηκε στα Ροδιακά Γράμματα, τ. 6/ 2006)

October 18, 2007 By: admin Category: Λογοτεχνικές σελίδες

Δημοσιεύτηκε στα Ροδιακά Γράμματα, τ. 6/ 2006

Στη μέση του πουθενά γεννήθηκε το παιδί. Αγόρι με ίσια μαλλιά , μαύρα και υγιή, με μάτια μαύρα, βλέμμα καθάριο κι έξυπνο. Κοίταζε γύρω του και δεν σταμάταγε στην άμμο. Έψαχνε με το βλέμμα τι υπήρχε πέρα από αυτήν, συνειδητές οφθαλμαπάτες διεκδικούσε στο ήρεμο τοπίο, ταξίδευε τα ποτάμια μέχρι τη θάλασσα, διερήγνυε τα ράκη του κι έμπαινε στους ωκεανούς, πέταγε ως την άλλη γη , πέρα μακριά… Από αρχαιοτάτων χρόνων ο τόπος τούτος γεννάει παιδιά που δεν μοιάζουν με τα’άλλα. Κι άλλού θα συμβαίνει αυτό, μα χάνονται, συνθλίβονται έγκαιρα στην κοινωνική κονιορτοποίηση και τον καθωσπρεπισμό, μαζικοποιούνται, βολεύονται. Τούτος ο τόπος τραχύς όσο και πλούσιος δεν τα κατάφερε να ομογενοποιήσει τα βλαστήματά του. Συχνά του ξεφεύγουν πανύψηλα στάχυα. Πάντα υπάρχει κάποιος εκεί που το βλέπει. Δεν το άφησαν να μεγαλώσει μόνο του. Το πήραν μακριά , πέρα από τη μεγάλη θάλασσα, του ‘δειξαν σύγχρονο πολιτισμό, νέες τεχνολογίες, τον έμπασαν μέσα στα σπίτια τους, τον έκαναν να τα νοιώθει δικά του, να γίνει δικός τους. Τον πήγαν σε μεγάλα σχολεία, μεγάλες παρέες, μεγάλα στρατόπεδα, τον έκαναν αρχηγό. Άνοιγαν πόρτες στο διάβα του, ο αγαπημένος του μεγάλου αρχηγού, ο ευνοούμενος του κοσμοκράτορα. Ευτυχής εξέλιξη, ανέλπιστη πορεία ζωής. Οι τύχες του κόσμου συνομιλούν με το παιδί της ερήμου, το παιδί που γεννήθηκε στο κέντρο του πουθενά, που πολύ αργότερα συνειδητοποίησε πως είχε στο DNA του την ιστορία του κόσμου. Μπλέ πύλες της Βαβυλώνας , κοράλλια και σεντέφια στα μάτια του, μα και πύργοι της Βαβέλ και κώδικας του Χαμουραμπί. Ταξίδεψε πολύ και πάντα πρώτη θέση. Ή στην ασφάλεια του ινκόγνιτου. Δεν είχε σημασία αν οι άλλοι ήξεραν γι’ αυτόν , φτάνει που εκείνος είχε μάθει πώς να κρατά την τύχη των άλλων στα χέρια του.

Σταθερά κι άφοβα. Μαθημένος γύρισε στην κίτρινη χώρα. Η έρημος από ψηλά φαίνεται σαν απέραντο λιβάδι αθέριστων σιταριών. Όλα ίσα, τίποτα δεν ξεχωρίζει. Δεν διασπάται η μονοτονία, ώσπου να χαράξει τα σύνορα το μπλε του ποταμού τ’ άγριου ζώου από τη μια και του καλοφραγμένου από την άλλη. Δεξιά κι αριστερά τους συνωστίζονται οι άνθρωποι. Πόλεις χιλιάδων χρόνων ιστορίας, σελίδες αδιάβαστες στα επίπεδά της, κρυφά μυστικά σε άσκαφτες ακόμα θεμελιώσεις. Η πολύπαθη Μέση Ανατολή στα πόδια του , με δυο δρασκελιές καλύπτει τ’ αριστερά και τα δεξιά του, το βορά και το νότο του. Μεγάλος , δυνατός και με εντολές γύρισε. Τα μάτια του δεν έψαχναν πια. Τα’ χαν όλα μέσα τους. Τη γνώση του κόσμου, τους νόμους του, τoυς όρους του παιχνιδιού, τις κάρτες τις σημαδεμένες. Οι κοσμοκράτορες από τα δεξιά φοβούνταν πάλι τους αντίποδες στ’ αριστερά. Είχε τη σαφή αποστολή να τους κόψει το βήχα. Να φράξει το δρόμο. Να κάνει αντιπερισπασμό. Το αριστερό χέρι του Μεγάλου αδερφού. Το μακρύ χέρι στη βαθιά Ανατολή. Με το αζημίωτο. Σε λίγο θα τον προσκυνά ο λαός του. Θα τον προσκυνά ο κόσμος του κορανιού. Δόξα να’ χει ο Αλλάχ, που δεν τον πιστεύει, όπως κι οι άλλοι επικαλούνται Χριστό που επίσης δεν πιστεύουν. Πρώτος νόμος των ισχυρών κι αυτός μάθαινε καλά και γρήγορα. Κάποια στιγμή αυτά τα γενικά προσωποποιούνται. Οι πόλεις παίρνουν όνομα, οι χώρες έχουν όνομα, οι άνθρωποι πρόσωπο κι ιστορία. Για το παιδί δεν αλλάζει τίποτα; Οι εντολές σαφείς και ξεκάθαρες. Στέρεες οι εξουσίες και χαλύβδινες οι θελήσεις. Το παιχνίδι σου ανήκει μονάχα αν το παίζεις. Διαφορετικά οι όροι αλλάζουν. Και τότε είναι πολλά που απαιτούνται. Διασχίζει κάθετα τους ποταμούς. Ξεκινά από τη μεγάλη λίμνη ,ψηλά στη Κόκκινη Θάλασσα, αιωρείται πάνω από τη Νεκρά. Προφητική ονομασία και για την ξηρά πιο πέρα. Όχι ότι δεν μένει κανείς εκεί, αλλά ότι δεν μένει ήσυχος και για καιρό. Νεκρούς ξεβράζει το χώμα, όπως η θάλασσα τα ψάρια. Πολέμους καταγράφει η ιστορία, αλλά και πολιτισμούς, πολιτισμούς εν μέσω πολέμων και πολέμους εν μέσω πολιτισμών. Δεν το νοιώθουν αυτό όσοι δεν ξέρουν τι θα πει ιστορία. Το προσπερνούν. Το αρνούνται. Μάλλον το φοβούνται. Γι’αυτό φωτιά και τσεκούρι. Καταστροφή και θάνατος. Ίντριγκες, διεθνείς συνωμοσίες, υπόγειες στρατηγικές στα γονίδιά του. Συνεχείς μετακινήσεις κι αέναες αναζητήσεις. Μια Γη της Επαγγελίας αξίζει σε όλους. Μα πώς είναι δυνατόν σε συντρίμμια να χτίζεις τη δική σου;
Ο Θεός βαρέθηκε. Τους βαρέθηκε. Μας βαρέθηκε. Τα μεγαλύτερα εγκλήματα στην επίκληση του ονόματός Του.
Κανένα πρόβλημα. Το παιδί από τη μέση του πουθενά, από βασιλικό σόϊ ή από χαμηλή γενιά, έχει άλλους θεούς κι άλλους προφήτες. Αυτούς αναγνωρίζει κι αυτούς υπακούει. Η έρημος το πρώτο σπίτι του. Η Αλμυρή Έρημος η πρώτη εχθρά του. Να μην αφήσει τη διπλανή του χώρα , του ενός γράμματος διαφορά, να βρει διέξοδο στη θάλασσα. Οι δρόμοι του πετρελαίου συναγωνίζονται με τους δρόμους του νερού ποιος θα φτάσει πρώτος. Μαύροι κι υδάτινοι δίαυλοι, σε καθεστώς ελέγχου. Νίκη το αποτέλεσμα. Εγκατάσταση ανάμεσα στους ποταμούς. Ευφορία στα δεξιά, πέραν του Ατλαντικού. Βοήθεια. Υποστήριξη. Όλα καλά. Τα μάτια του πέφτουν στα Νότια , πλούσιο κράτος, άφθονος ο μαύρος χρυσός, η απληστία χαρακτηρίζει τους δυνατούς. Ποιος δεν το ξέρει; Αναστατώνονται οι φίλοι του. Τόσο μεγάλο δεν θα μπορούν να τον ελέγχουν. Το παιχνίδι δεν τα περιελάμβανε αυτά. Δεν τον προόριζε για τέτοια. Κονβόι τα μεγάλα πουλιά ξεκινούν για το ταξίδι. Εκβιαστικές συμμαχίες στη διαδρομή, γιέσμαν επιτρέπουν το διάβα τους και στρώνουν το δρόμο στη φρίκη. Στην αυγή ενός νέου κόσμου. Στον ήλιο που κάθε πρωί ανατέλλοντας δεν φωτίζει. Δεν μπορεί να διαπεράσει τους μαύρους καπνούς που ξεκινούν από τα έγκατα της γης και φτάνουν μέχρι τον ουρανό της. «Καταιγίδα στην Έρημο». Η υφήλιος τρομάζει . Βλέπει με μάτια ορθάνοιχτα, αλλά μόνο όσα της δείχνουν. Μόλις αποσύρεται η Παγκόσμια λήψη, επέρχεται η λήθη . Γράφουν οι εφημερίδες και η ιστορία. Η παγκόσμια συνείδηση αισιοδοξεί κι εφησυχάζει. Έτσι θα’ θελε άλλωστε. Αυτό θα παρακαλούσε να συμβαίνει. Αυτό πιστεύει. Μόνο το παιδί ξέρει πως το τέρας βρυχάται , δεν συγχωρεί. Το’χε δει και στον άλλο του αδελφό , που περίπου μαζί ξεκίνησαν, παιδί από σόι βασιλικό εκείνος, καλοαναθρεμμένος, ελέγξιμος, που τον έστειλαν σε άλλη αποστολή , στην ίδια ευθεία, πιο βαθιά, να φράξει τον κίνδυνο από βορρά, είδε γι’ αυτόν μόλις κλώτσησε τι έπαθε… Αχανή σύνορα σε λίγες μέρες στάχτη, κι εκείνος σαν ποντικός να κρύβεται στα λαγούμια… Αλλά κι αυτό εκείνος το χαιρόταν, τους είχε τρομάξει. Έγινε ο πλέον καταζητούμενος άνθρωπος στον πλανήτη. Κήρυξε ιερό πόλεμο ενατίον τους. Ο Μωσαϊκός νόμος που τελικά ασπάζονται, γύρισε καταπάνω τους. Την πληρώνουν αθώοι. Γυναίκες , παιδιά, άντρες ανυποψίαστοι και φοβισμένοι. Ε! και λοιπόν; «Με φωτιά και με τσεκούρι πάντα ο κόσμος προχωρεί…» Τελικά τα πουλιά μαζεύονται. Η νύχτα πέφτει, ο κόσμος κοιμάται. Αλλά η ανισορροπία του κόσμου βρυχάται. Παλάντζαρε ο κόσμος απ’ όταν έπαψε να ‘ναι μοιρασμένος στα δυο. Τον είχε ανάγκη ο πλανήτης το φόβο. Ένας στο παιχνίδι μοιράζει την τράπουλα όπως θέλει, οι άλλοι βλέπουν τα σημαδεμένα χαρτιά σφυρίζοντας αδιάφορα μήπως έρθει κι η δική τους ώρα και δεν θα αντέξουν.
Δεν μπορείς να κατηγορήσεις κανέναν γιατί φοβάται. Υπεράνθρωπος όταν γίνεται τρομάζω… Κι άμα δεν τον έχει διδάξει η ιστορία για ϋβρη- τίση… Στο νέο αγώνα χρησιμοποιήθηκαν νέα όπλα. Πρώτα μίλησαν όλοι για «την ανάγκη καθαγιάσεως από τον χασάπη», για δεκάδες εγκλήματα, για δικτατορίες. Ξεκινούσαν οι «αθώοι» να χτυπήσουν τους «ενόχους». Σε έναν κόσμο που ξέχασε. Που δεν θυμάται ποιος ήταν πρώτος, ποιος δεύτερος, ποιος δημιούργησε ποιον.
Στο παρά πέντε σηκώθηκαν απ’τα κρεβάτια τους οι βολεμένοι. Κι από τότε συνεχώς φωνάζουν. Είναι αλήθεια. Μα προλαβαίνουν πια; Αποικιακή πολιτική στην αυγή του εικοστού πρώτου αιώνα. Λες κι είμαστε στον δέκατο έβδομο ή στον δέκατο όγδοο. Λες και δεν υπάρχει η γνώση για το που οδήγησαν τέτοιες λογικές και για το πόσο μακριά μπορεί να μας πάνε. Σαν να μην έζησε ο πλανήτης δυο παγκόσμια μακελειά. Λες κι αντέχει και τρίτο, μακελάρηδες άνθρωποι μας σέρνουν στο κατόπι τους. Ενάμισι χρόνο πριν αρχίσει η εκκαθάριση είχαν σχεδιάσει την «ανοικοδόμηση». Για να χτίσεις και να σε πληρώνουν αδρά γι’ αυτό, πρέπει πρώτα να γκρεμίσεις. Να ισοπεδώσεις. Να ξεθεμελιώσεις. Βόμβες στον αέρα, στη γη, στη θάλασσα, κάτω από τη γη, κάτω από τη θάλασσα, βόμβες παντού, σ’ έναν τρελό χορό πρωτοφανέρωτων κρατήρων πένθους κι ορφάνιας. Κι όλα εξελίσσονται μπροστά στο φακό. Τηλεοπτικές συνδέσεις σε εικοσιτετράωρη βάση. Δεν κοιμάται κανείς. Διακομιστές ειδήσεων και παρεξηγήσεων, εκούσιας και ακούσιας προπαγάνδας, σχολιαστές, όλοι παρόντες, μέρα και νύκτα, σε συνεχή ροή, με δεκάλεπτα διαλείμματα διαφημίσεων.
Και ο Εφιάλτης παρών. Τα κάστρα πάντα παίρνονται από μέσα. Πληροφορίες αλλάζουν χέρια. Χάρη σε πληροφορίες ξεκίνησε το νέο πανηγύρι, χάρη σε πληροφορίες συνέχισε, χάρη σε πληροφορίες τέλειωσε. Κι ας είχε Σωσίες το παιδί της ερήμου. Πρόσωπα που ορκίζονταν στ’ όνομά του. Που ‘θέλανε να του μοιάσουν. Λευκά σεντόνια καλύπτουν τα αιματοβαμμένα πρόσωπα των αθώων. Ξυπόλητα πόδια ακολουθούν τους δρόμους της φωτιάς σε μια νέα Έξοδο, πάλι πριν το Πάσχα, αντίστροφη όμως, σε μια πορεία από τη γη της δικής τους Επαγγελίας προς τα στρατόπεδα συγκέντρωσης προσφύγων, περιπλανώμενων ανθρώπων, θυσία στο βωμό της παγκόσμιας «Δικαιοσύνης και Ειρήνης»! Ποιος νέος Θεός χρειάζεται τέτοιες εκατόμβες θυμάτων; Ποιος θ’ αντέξει στη συνέχεια τόση οργή; Το παιδί της ερήμου συντρίβεται. Λένε πως σκοτώθηκε όρθιος μέσα στο λαγούμι του, μερικά πόδια κάτω από τη γη. Την ώρα που έδινε εντολές. Για μια ακόμα φορά. Δικτάτορας σκοτώνει άλλο δικτάτορα. Σε μια επίδειξη ισχύος. Σε έναν πόλεμο χωρίς όρια και χωρίς νομιμοποίηση. Η κίνηση τελειώνει. Ο κύκλος ολοκληρώθηκε. Για τώρα. Ακόμα κι αν –αργότερα- φοίνικας αναστηθεί ξανά από τις στάχτες του. Ζωή, ακμή, παρακμή, ζενίθ, ναδίρ, θάνατος, κόλαση. Μη γελιέστε. Η ιστορία διδάσκει ότι δεν διδάσκει. Παρακολουθήσαμε απλώς το χρονικό [ενός ακόμα] προαναγγελθέντος θανάτου. Πολύ φοβάμαι, πριν έρθει και το δικό μας…